Үдеткіштері бар тіректі қалай салқындату керек
Қазақстан климаты үшін үдеткіштері бар тіректі салқындату жолдарын салыстырамыз: ауа шегі, сұйықтық контуры, ағып кету, құн және қызмет.

Ауамен және сұйықтықпен салқындатудың бірін сәнге немесе қаладағы жазғы орташа температураға қарап таңдауға болмайды. Үдеткіштері бар тірек үшін жабдықтың ең жоғары электр қуаты, кіретін ауаның рұқсат етілген температурасы, бір элемент істен шыққан кезде бөлменің жылуды әкету мүмкіндігі және пайдалану тобының таңдалған жүйеге қызмет көрсете алуы маңызды.
Қазақстанның құрғақ ауасы мен суық қысы экономайзерді ұзақ уақыт қолдануға мүмкіндік береді, бірақ қуаты 80 немесе 120 кВт тіректі қарапайым сервер бөлмесінің жүктемесіне айналдырмайды. Қолданыстағы зал таза ауаның қажетті көлемін кері айналымсыз бере алса, ауамен салқындату орынды шешім болып қалады. Ауа ағыны тірек, көтерме еден, дәліз немесе кондиционерлер арқылы өте алмаса, сұйықтықпен тікелей салқындату қымбат қосымша емес, инженерлік қажеттілікке айналады.
Алдымен үдеткіш санын емес, жылуды есептеңіз
Салқындату жүйесі АТ-жабдық тұтынатын электр қуатының бәріне жуығын жылу түрінде әкетуге тиіс, сондықтан бір GPU-дың номинал қуатын немесе сервер санын емес, есептік жүктемедегі бір тіректің киловатын есептеу керек. Есепке үдеткіштер, процессорлар, жад, желілік коммутаторлар, жинақтауыштар, қуат блоктары және тірек ішіндегі шығындар кіреді. Сол электр жүйесінен қорек алатын салқындату жабдығын бөлек қосады, бірақ оның тұтынуын пайдалы АТ-жүктемеге жатқызбайды.
Жобаның алғашқы жұмыс құжаты бес жолдан тұруы мүмкін:
P_IT_MAX_KW=
AIR_HEAT_FRACTION=
LIQUID_HEAT_FRACTION=
DESIGN_INLET_C=
REDUNDANCY_MODE=N+1
P_IT_MAX_KW мәнін кіріс автоматтың шегінен емес, келісілген конфигурация мен қуат бейінінен алады. Жылу үлестерінің қосындысы бірге тең болуы керек. Толықтай ауамен салқындатылатын серверде AIR_HEAT_FRACTION 1-ге тең. Гибрид жүйеде салқындатқыш пластиналар CPU мен GPU жүктемесінің басым бөлігін әкетуі мүмкін, ал желдеткіштер жадтан, қуат түрлендіргіштерінен, жинақтауыштардан және желілік тораптардан бөлінетін жылуды әкетуді жалғастырады. Өндіруші дәл сол конфигурацияға арналған үлестерді беруге міндетті.
Ауа бөлігі үшін жылу теңгерімі бойынша тексеру пайдалы: ауаның көлемдік шығыны шамамен Q / (ρ × cp × ΔT) мәніне тең. 100 кВт қуатта, ауа тығыздығы 1,2 кг/м³, жылу сыйымдылығы 1,005 кДж/(кг·К) және ауа температурасының 12°C көтерілуі кезінде шамамен 6,9 м³/с немесе 24 900 м³/сағ шығады. Бұл жобалық шығын емес, мәннің шамасын жылдам тексеру амалы. Сүзгілер, теңіз деңгейінен биіктік, бітеу панельдердегі саңылаулар, есіктердің кедергісі және резервтеу талап етілетін өнімділікті арттырады.
Биіктік Алматы мен тау бөктеріндегі алаңдар үшін ерекше маңызды. Ауа тығыздығы азайғанда сол массалық шығынға үлкен көлем қажет болады, ал желдеткіштер шекті режимге жақындайды. Теңіз деңгейіне жасалған есепті биіктікке түзетусіз және желдеткіш сипаттамаларын тексермей қолдануға болмайды.
NVIDIA компаниясының DGX H100/H200 құжаттамасы жүктеменің ауқымын түсінуге көмектеседі: жүйенің ең жоғары электр қуаты 10,2 кВт, жұмыс температурасы 5-30°C, конденсациясыз салыстырмалы ылғалдылық 20-80%, ал ауа шығыны желдеткіштің 80% PWM режимінде 1105 CFM деп көрсетілген. Бұл сандар нақты бір жүйеге қатысты. Оларды басқа жобаға көшірудің орнына өз жеткізушіңізден осындай толық деректер жиынтығын сұраңыз.
Қазақстан климаты тіректің сыртында көмектеседі
Қазақстанның континенттік климаты тегін салқындату мүмкіндігін арттырады, сонымен бірге жобада ыстықты, шаңды, өте құрғақ ауаны және қыста қатуды ескеруді талап етеді. Шілденің орташа көрсеткіші бұл міндетке жарамайды. Нақты қала бойынша сағаттық климат деректері, құрғақ термометрдің есептік ең жоғары мәні, температура мен ылғалдылықтың бірлескен таралуы, шаңды кезеңдер, жел бағыты және қыстағы ең төмен температура қажет.
Қазгидромет станциялардағы ұзақ мерзімді температура қатарлары мен шекті мәндер қамтылған Мемлекеттік климаттық кадастрды жариялайды. Қызметтің 2023 жылғы жылдық бюллетенінде Батыс Қазақстан облысындағы Қаратөбе станциясында +46,0°C ең жоғары температура тіркелген. Бұл елдегі әр нысанға арналған жобалық мән емес, бірақ бүкіл Қазақстанға бір климаттық бейін қолдануға болмайтынын көрсетеді. Астана, Алматы, Ақтау, Атырау және Шымкент үшін есептік нүктелер мен автоматика режимдері әртүрлі болуы керек.
Сыртқы құрғақ ауаның температурасы мен ылғал мөлшері компрессорларды өшіруге немесе олардың жүктемесін азайтуға мүмкіндік бергенде, ол ауа немесе су экономайзеріне пайдалы. Құрғақ ауа буландырып салқындатудың тиімділігін де көтереді. Дегенмен тегін салқындатудың өз шығыны бар: сыртқы ауаны сүзу, жапқыштар мен датчиктерге қызмет көрсету керек, ал буландыру жүйесі су жұмсап, контурда тұз қалдырады.
Дала климатындағы тікелей ауа экономайзерін тек температура бойынша бағалауға болмайды. Шаң сүзгілердегі қысым айырмасын өсіріп, ауа шығынын азайтады, ал түтін немесе қала ластануы ең қолайсыз күні сыртқы ауа режимін тоқтатуы мүмкін. АҚШ Энергетика министрлігінің энергия тиімді ДӨО жөніндегі нұсқаулығы ластану мен ылғалдылықты ескеруді және экономайзерді шық нүктесі бойынша бұғаттауды ұсынады; сыртқы бөлшектер қаупін азайтатын қалыпты шара ретінде MERV 13 сүзгілерін атайды. Қазақстандағы жоба үшін сүзгі сыныбын бір шетелдік ұсынысқа қарап емес, жергілікті ортаны талдау және жабдық талаптары бойынша таңдайды.
Өте құрғақ ауа бүкіл залды бақылаусыз ылғалдандыруға себеп емес. ASHRAE ылғал мөлшерін шық нүктесі арқылы бақылауға кеңес береді, себебі бөлме ішіндегі температура өзгерген сайын салыстырмалы ылғалдылық та өзгереді. Ылғалдандыруды нақты серверлердің рұқсат етілген ауқымына, ауа беру тәсіліне және электростатикалық қауіп бағасына сай реттейді. Шектен тыс тар ауқым көрші қондырғыларды кезекпен ауаны ылғалдандырып, кейін құрғатуға мәжбүр етеді, соның салдарынан энергия мен су босқа кетеді.
Қыста басқа қауіптер пайда болады: сыртқы жылу алмастырғыштардың, құрғақ салқындатқыштардың және тоқтап тұрған құбыр учаскелерінің қатуы, ауа қабылдағышқа ұсақ қардың кіруі, суық іске қосу және режимді дұрыс ауыстырмаудан конденсат түзілуі. Сыртқы сұйықтық контуры үшін гликоль мөлшерін, жылытқыш кабельдерді, ағызуды, сорғылардың резервтік қорегін және тоқтағаннан кейін іске қосу логикасын тексереді. Қысқы төмен температура автоматика оны қауіпсіз пайдалана алғанда ғана жылу әкету құнын азайтады.
Ауамен салқындатудың шегін ауа жолы қояды
Бүкіл жол есептік ағынды тіректің алдына жеткізіп, қызған ауаны араластырмай әкете алса, ауамен салқындату үдеткіштері бар тірекке жарайды. Кондиционерлердің номинал салқындату қуаты мұны дәлелдемейді. Тоңазытқыш машиналарында қуат қоры бар залдарда ыстық дәлізден салқын дәлізге ауа қысқа жолмен қайтып, жоғарғы серверлердің қызып кеткенін талай көрдім.
Тізбектің барлық бөлігін тексеру керек: кондиционер шығысы, еден астындағы кеңістік немесе жоғарғы ауа тарату жүйесі, тесікті тақта не тор, салқын дәліз, тірек есіктері, сервер желдеткіштері, ыстық дәліз және кондиционерге қайту жолы. Ең тар орын бүкіл жүйенің шегін белгілейді. Тірекке 25 000 м³/сағ қажет болса, торлар мен көтерме еден сол ағынның бір бөлігін ғана өткізген кезде тағы бір чиллер орнатудың пайдасы жоқ.
Салқын немесе ыстық дәлізді оқшаулау көбіне кондиционердің орнатылған температурасын төмендетуден көбірек нәтиже береді. NVIDIA компаниясының DGX SuperPOD жобалау нұсқаулығында дәлізді оқшаулау ыстық ауаның сервер кірісіне қайта оралуын тоқтататыны нақты түсіндірілген. Кері айналым кіріс температурасын жасанды түрде көтеріп, ауаның жылуды қабылдау қабілетін төмендетеді. Бұл басымдықпен келісемін: алдымен ағындарды бөліп, бос юниттерді бітеу панельдермен жабыңыз, содан кейін ғана температура параметрін өзгертіңіз.
Ауамен салқындатудың айқын артықшылықтары бар:
- серверлік тіректің ішінде су мен тез ажыратылатын қосылыстар болмайды;
- қызметкерлер әдетте желдеткіштерді, сүзгілерді және кондиционерлерді ауыстыра алады;
- тіректі жылжыту немесе қайта жинақтау оңай;
- резервтік кондиционер бірнеше тірекке қызмет көрсете алады;
- тығыздық орташа болса, қосалқы бөлшек пен мердігерді табу жеңіл.
Ауа шығыны өскенде бұл қарапайымдық жоғалады. Желдеткіштердің қуаты, шу, ауа арналарының өлшемі және дәліз ауданы артады. Бір тірекке 8 кВт жүктемені қалыпты атқарған көтерме еден серверлер жаңартылғаннан кейін 40 кВт жүктемені міндетті түрде атқара алмайды. Үдеткіштерді бірнеше тірекке таратуға, бос юнит қалдыруға немесе артқы жылу алмастырғыш есік орнатуға тура келеді. Сол кезде қосымша алаң мен ауа жүйесін өзгерту құнын сұйықтық контурының құнымен ашық салыстыру керек.
Ыстық күн чиллерді ғана сынамайды. Жоба келісілген апаттық үйлесімде бір мезгілде ластанған сүзгіге, бір кондиционердің істен шығуына, жұмыс кезінде дәліз есігінің ашылуына және рұқсат етілген ең жоғары АТ-жүктемеге төтеп беруге тиіс. N+1 істен шығуы кезінде басқарылатын қуат төмендету аяқталғанша кіріс температурасы өндіруші шегінен асып кетсе, резерв тек сызбада бар.
Сұйықтық тығыздықты азайтады, бірақ ауаны жоймайды
Сұйықтықпен тікелей салқындату жылудың басым бөлігін салқындатқыш пластиналардан CDU-ға, одан ғимарат жүйесіне өткізеді, сондықтан тірек арқылы өтетін ауа шығыны күрт азаяды. Ол барлық компонентті автоматты түрде салқындатпайды. Қазіргі тірек жүйелерінің көбі гибридті сұлбаны қолданады: GPU мен CPU жылуды сұйықтыққа береді, ал желдеткіштер жадты, жинақтауыштарды, қуат блоктарын, кабельдерді және желілік жабдықтың бір бөлігін салқындатады.
Коммерциялық сипаттамалар бұл айырманы жиі көмескілейді. «Сұйықтықпен салқындатылатын тірек» деген атау салқындатқыш пластинаны, су жылу алмастырғышы бар артқы есікті, сұйықтыққа батыруды немесе тірек жанындағы CDU-ды білдіруі мүмкін. Бұл шешімдердің серверге, жылу тасымалдағышқа, құбырға және қызмет көрсетуге қоятын талаптары бөлек. Техникалық тапсырмада жалпы «сұйықтық» сөзін емес, жылу беру тәсілі мен жауапкершілік шекарасын жазу керек.
Салқындатқыш пластиналар жүйесі әдетте екі контурдан тұрады. Facility Water System жылуды ғимарат деңгейінде әкетеді. Technology Cooling System дайындалған жылу тасымалдағышты серверлер арқылы айналдырады. CDU екі контурды жылу алмастырғыш арқылы бөледі, шығын мен қысымды ұстайды, сұйықтықты сүзеді, параметрлерді өлшейді және сорғыларды басқарады. Мұндай бөлу ағып кетпейтініне кепілдік бермейді, бірақ ғимарат суын үдеткіштердің жіңішке арналарына тікелей жібермейді.
Open Compute Project ұйымының Cold Plate Cooling Loop Requirements құжаты жылу тасымалдағыштың сұйықтық тиетін барлық материалмен үйлесуін және бастапқы материалдар үйлесімді болса да, су химиясын тұрақты тексеруді талап етеді. Бұл «дистилденген су құйыңыз» деген кеңестен пайдалырақ. Оттегі, коррозия өнімдері, қызмет көрсету кезінде кірген ластану және үйлеспейтін материалдардың араласуы сұйықтық құрамын өзгертеді.
ASHRAE ұйымының жаңа су сыныптарында берілетін судың ең жоғары температурасы атаудың өзінде көрсетілген: W17, W27, W32, W40, W45 және W+; барлық сыныптың төменгі шегі 2°C. Жылырақ су беру компрессорсыз жұмыс істейтін уақытты ұзартып, жылуды қайта пайдалануды жеңілдетуі мүмкін. Дегенмен сыныпты жабдық өндірушісі таңдайды. Сыртқы құрғақ салқындатқыш 40°C-та тиімді жұмыс істейді деп серверге сондай температурадағы суды беруге болмайды.
Қазіргі жүйелердің нақты тығыздығы бұл дауды пайдалану тобының қалауына ғана қалдыруға болмайтынын көрсетеді. NVIDIA құжаттамасында DGX GB200 NVL72 шамамен 120 кВт тұтынатын гибридті салқындатылатын тірек ретінде сипатталған: процессорлар мен үдеткіштер сұйықтық коллекторларына қосылған, ал қалған компоненттер ауамен салқындатылады. Мұндай архитектурада сұйықтық сервер кешенінің құрамына кіреді. Оны қуатты ауа үрлеумен алмастыру сертификатталған құрылымды өзгертеді және жоба нұсқасы бола алмайды.
Тығыздық төменірек болса, артқы жылу алмастырғыш есік аралық шешім болуы мүмкін. Серверлер ауамен салқындатылып қала береді, ал есік олардың шығатын ауасындағы жылуды су контурына өткізеді. Ол бөлме жүктемесін азайтады, бірақ серверлер арқылы өтетін ауа шығынын азайтпайды, әрі салмақ, шлангілер және артқы бос орын талаптарын қосады. Оны рұқсат етілген ауа шығыны, су температурасы, қысымның төмендеуі және ашылған кездегі жұмыс тәртібі бойынша бөлек өнім ретінде тексереді.
Құнды бірдей мерзімге есептеңіз
Дұрыс салыстыру кондиционер бағасын CDU бағасымен ғана салыстырмай, бірдей жүктеме, резервтеу деңгейі және мерзім үшін бүкіл алаңды қамтиды. Дайын залдағы қуаты орташа бір тірек үшін ауа жүйесі көбіне арзанырақ. Тығыздық жоғары, алаң қымбат, пайдалану мерзімі ұзақ болса немесе сервер архитектурасы міндеттесе, сұйықтық жүйесі тиімді шығуы мүмкін.
Екі нұсқаға да бір формуланы қолданыңыз:
TCO = CAPEX + ENERGY + WATER + SERVICE + SPARES + DOWNTIME_RISK + REFIT - RESIDUAL_VALUE
Ауа жүйесінің CAPEX бөлігіне кондиционерлер, чиллер немесе DX секциясы, дәліздерді оқшаулау, көтерме еден не ауа арналары, электр бөлігі және автоматика кіреді. Сұйықтық жүйесіне CDU, коллекторлар, құбырлар, жылу алмастырғыш, құрғақ салқындатқыш немесе чиллер, жылу тасымалдағышты дайындау, ағып кету датчиктері, дренаж және құрылыс жұмыстары қосылады. Екі нұсқаға да резервтеу, іске қосып реттеу және мониторинг қажет.
ENERGY көрсеткішін сағаттық модельмен немесе кемінде сыртқы температура мен АТ-жүктеменің бірнеше режимі бойынша есептейді. Өлшеу шекарасы белгісіз паспорттық PUE аз ақпарат береді. Компрессорларды, сервер және кондиционер желдеткіштерін, сорғыларды, ылғалдандыруды, жылытуды және көмекші жабдықты бөлек есептеңіз. Сұйықтық желдеткіш энергиясын жиі азайтады, бірақ гидравликалық кедергінің жоғарылығы немесе үнемі жұмыс істейтін резервтік сорғылар үнемнің бір бөлігін жоя алады.
WATER көрсеткішін сұйықтықпен салқындатуға теңеуге болмайды. Салқындатқыш пластиналардың жабық контурында жылу тасымалдағыш бар, бірақ қалыпты жұмыста ол жұмсалмайды деуге болады. Суды көбіне сыртқы жылу тастау жүйесі, мысалы градирня немесе адиабаталық секция тұтынады. Градирнясы бар су чиллеріне қосылған ауамен салқындатылатын сервер құрғақ салқындатқышы бар сұйықтық серверінен көбірек алаң суын жұмсауы мүмкін. Бүкіл жүйенің су теңгерімін салыстырыңыз.
SERVICE құрамына жылу тасымалдағышты талдау, сүзгілер, сорғы тығыздағыштары, желдеткіштер, жылу алмастырғыштарды тазалау, датчиктерді калибрлеу және міндетті жоспарлы сынақтар кіреді. SPARES бөліміне жалпылама пайыз емес, нақты тізім жазыңыз: сорғы модулі, CDU контроллері, сүзгі элементтері, тез ажыратылатын қосылыстар, датчиктер, желдеткіштер және алаңда ауыстыруға болатын платалар. Қазақстанға жеткізу мерзімі мен кеден логистикасы коммерциялық ұсыныстағы жеңілдіктен маңыздырақ болуы ықтимал.
Тұрып қалу қаупін ойдан шығарылған дәл сомаға айналдырмаңыз. Алдымен сценарийді, рұқсат етілген ұзақтықты, анықтау тәсілін және есептеу кезегіне келетін залалды сипаттаңыз. Содан кейін бизнес иесі бір сағат құнын немесе қалпына келтірудің шекті уақытын белгілейді. Осылайша екінші CDU-ға ақша жұмсау керек пе және сорғыны тіректі тоқтатпай ауыстыру қажет пе деген сұрақтарға жауап табылады.
Есепті кемінде үш нүкте үшін жасаңыз: қазіргі жүктеме, бірінші кезеңнің ең жоғары конфигурациясы және үдеткіштердің екі-үш буынынан кейінгі кеңейту. Ауа жүйесі бүгін жеткілікті болып, келесі сатып алуда залды толық қайта құруды талап етсе, алғашқы кезеңдегі арзан CAPEX кейінге қалдырылған төлем болуы мүмкін.
Әлсіз әрекет ағып кетуді апатқа айналдырады
Сұйықтық қаупін нөлге түсіру мүмкін емес, бірақ оны алдын алу, ерте анықтау, автоматты оқшаулау және қауіпсіз қалпына келтіру кезеңдеріне бөлуге болады. Жеткізушінің «тез ажыратылатын қосылыстар ақпайды» деген сөзі жоспарды алмастырмайды. Қосылыс зауыт сынағынан өтіп, кейін дұрыс төселмеген шлангінің бүйірлік күшіне, қызмет кезіндегі ластануға немесе бірнеше қосу циклінен кейін тығыздағыштың зақымына ұшырауы мүмкін.
Алдын алу материалдардың үйлесімділігінен, рұқсат етілген қысымнан, тарту күшін бақылаудан, шлангіні бекітуден және түсінікті қосу тәртібінен басталады. Тез ажыратылатын қосылыстарды техник екі жағын да көріп, қолымен ұстай алатын жерге қойыңыз, кабельдер оларды төмен тартпауға тиіс. Тірек пен CDU астында сұйықтықтың датчикке немесе науаға ағатын жолын қарастырыңыз, сонда ол көрші жабдықтың астына байқалмай кетпейді.
OCP салқындатқыш пластиналарға қойылатын талаптарында қысым төмендеуі немесе шығын өзгеруі арқылы жанама анықтауды және сұйықтыққа тікелей жауап беретін датчиктерді бөледі. Құжат нүктелік датчикті немесе сезімтал кабельді сұйықтық шынымен жиналатын жерге қоюды ұсынады. Бұл ескерту маңызды: еден еңісінің жоғарғы жағындағы немесе басқа жиектегі датчик сенімділік сезімін береді, бірақ анықтау уақытын қысқартпайды.
Қымбат тірекке бірнеше деңгейлі жүйе орынды:
- торап контроллері жергілікті датчик пен компонент температурасын бақылайды;
- тірек сезімтал кабельді, қысымды және коллектордағы шығынды бақылайды;
- CDU беру мен қайтаруды салыстырып, клапандар мен сорғыларды басқарады;
- BMS тәуелсіз сигнал алып, келісілген сценарийді іске қосады;
- кезекші топ жалпы alarm орнына ақау орнын, деңгейін және қажетті әрекетті көреді.
Автоматты әрекет ағып кету көлеміне байланысты. Шағын сигнал кезінде жүйе тармақты оқшаулап, торап қуатын азайта алады. Қысым тез түскенде ол сорғыны тоқтатып, клапандарды жауып, зардап шеккен жабдықты басқарылатын түрде өшіруді бастайды. Бір ылғал датчигінен кейін салдарын бағаламай бүкіл залды автоматты ажыратуға болмайды, бірақ жалғыз әрекет кезекшіге хат жіберу болып қалмауы керек.
Қабылдау кезінде жылу тасымалдағышты серверге төгудің қажеті жоқ. Датчикті өндірушінің сынақ сұйықтығымен немесе әдісімен тексереді, шығын өзгерісін сынақ контурында имитациялайды, BMS байланысын бақылаумен үзеді, ал клапанның жабылғанын оның күйі және нақты шығын бойынша растайды. Хаттамаға оқиғадан сигналға дейінгі уақытты, оқшаулау уақытын, қалдық көлемді, АТ-жүктеме реакциясын және жұмысқа қайтару тәртібін жазады.
Сақтандыру шарттары мен нысан ережелерін де жеткізілгенге дейін тексеріңіз. Мұрағат, медициналық аймақ немесе электр қалқанының үстіндегі бөлме қос қабатты құбырды, науаны, жеке дренажды немесе мүлде басқа орынды талап етуі мүмкін. Ағып кету қаупі ықтималдыққа ғана емес, сұйықтықтың қайда баратынына да байланысты.
Екі сұлба бөлмені әртүрлі өзгертеді
Ауамен салқындатуға үлкен ағын үшін орын қажет, ал сұйықтық жүйесіне гидравлика үшін орын мен көтергіш қабілет керек. Екі жағдайда да ғимаратты тексеруден бастаңыз: кіріс электр қуаты, қорғаныстың селективтілігі, жабын жүктемесі, жабдықты кіргізу жолы, есік биіктігі, өрт бөліктері, сыртқы алаңға қолжетімділік және жөндеу үшін жүйенің бір бөлігін тоқтату мүмкіндігі.
Ауамен салқындатылатын тірекке бөлменің мына элементтері қажет:
- бос юниттері бітеу панельдермен жабылған, оқшауланған ыстық және салқын ауа жолдары;
- ауа арналарының, торлардың немесе көтерме еденнің жеткілікті ауданы;
- сыртқы ауаны сүзу және сүзгідегі қысым айырмасын бақылау;
- тірек кірісінде төменде, ортада және жоғарыда температура датчиктері;
- қалта мен қысқа айналымы жоқ ыстық ауаны қайтару жолы.
Сұйықтықпен тікелей салқындатуға беру және қайтару трассалары, CDU орны, қызмет көрсету аралықтары, толтыру және ағызу нүктелері, ағып кетуді бақылау, дренаж және жылу алмастырғышқа қолжетімділік керек. Толтырылған тірек, коллектор мен есік массасын жабынның рұқсат етілген нүктелік жүктемесімен салыстырыңыз. Дәліз енін бос жоспар бойынша емес, есіктер ашық және шлангілер қосылған күйде тексеріңіз.
Контурларды бөлу ұйымдағы жауапкершілік шекарасына сәйкес болуы керек. Ғимарат қызметі келісілген нүктеге дейін FWS температурасына, қысымына және қолжетімділігіне жауап береді. АТ-қызметі немесе жеткізуші TCS, CDU, коллектор және серверлерге жауап береді. Шекарада температура ауқымын, шығынды, қысым айырмасын, су сапасын, қосылыс түрін, резервтеуді және телеметрия форматын белгілейді. Әйтпесе жабдық қызған кезде әр тарап көршісінің манометрін көрсетеді.
Конденсация салқындатқыш пластиналар үшін үлкен ағып кетуден де қауіпті болуы мүмкін, себебі ол суық бетте үнсіз басталады. Барлық режимде, оның ішінде жазда есік ашылғанда, ылғалды тазалау кезінде және датчик істен шыққанда берілетін сұйықтық температурасы бөлменің шық нүктесінен келісілген қор шамасына жоғары болуы керек. Жобаға шық нүктесінен төмен су қажет болса, құрғақ климатқа сену жеткіліксіз, бу тосқауылы, оқшаулау және жеке талдау керек.
Сұйықтық жүйесінің сыртқы бөлігі қыста қатудан қорғалуы керек. Тікелей экономайзері бар ауа жүйесіне тым суық және тым құрғақ кіріс ауадан қорғаныс қажет. Екі жүйеге де өтпелі режим автоматикасы керек. Ең қауіпті ауа райы есептік аяз немесе ыстық емес, жапқыш, клапан және параметрлердің уақыт бойынша үйлесуін бұзатын жылдам өзгеріс болуы мүмкін.
Өрт автоматикасы, апаттық өшіру, UPS және генератор жаңа жылу инерциясын ескеруі керек. Сыртқы қуат жоғалғаннан кейін үдеткіштер жылу бөлуін жалғастырады, ал сорғылар мен желдеткіштер тапсырмалар басқарылып аяқталғанға дейін тоқтауы мүмкін. Инерция уақытын, контроллерлер мен сорғылардың қорегін, қуатты шектеу тәртібін және генератордан жұмыс істегенде қалдық жылуды әкету мүмкіндігін есептейді.
Қолжетімділікті технологиядан гөрі қызмет көрсету анықтайды
Жергілікті топ кез келген маусымда анықтап, қалпына келтіре алатын сұлба жақсырақ. Ауа қондырғысы таныс болғанымен, ол да қызмет көрсетуді қажет етеді. Сұйықтық қондырғысы жаңа жұмыстар қосады, бірақ дұрыс жобаланса, ақауды дәлірек анықтауға және сорғы модулін ауыстыруға мүмкіндік береді.
Ауа жүйесінде пайдалану тобы ай сайын немесе жағдайына қарай сүзгілердегі қысым айырмасын, ауа шығынын, тақталар мен жапқыштардың қалпын, оқшаулаудың тұтастығын, температура картасын және резервтік кондиционер жұмысын тексереді. Жаңа кабель тартылғаннан кейін ауа жолын қайта тексеру керек. Сервер шығысындағы бір кабель шоғыры жақсы есептің нәтижесін бұза алады.
Сұйықтық жүйесінің регламентіне жылу тасымалдағыштан сынама алу, электр өткізгіштігін немесе өндіруші көрсеткен басқа мәндерді өлшеу, ингибитор күйі, сүзгідегі қысым айырмасы, сорғы жұмысы, қосылыстардың герметикалығы және датчиктерді сынау кіреді. Барлық жүйеге ортақ химия нормасын ойдан шығаруға болмайды: су, су-гликоль қоспасы және диэлектрлік жылу тасымалдағыш әртүрлі әдіс талап етеді, ал кепілдік шектерін жеткізуші белгілейді.
Төрт қалыпты жұмысқа рәсім дайындаңыз: жаңа торапты қосу, тармақты ажырату, сорғы модулін ауыстыру және ағып кету дабылының орнын табу. Әр рәсімде әрекетке кім рұқсат беретіні, қалдық қысым немен өлшенетіні, сұйықтық қайда ағызылатыны, қосылыстар ластанудан қалай қорғалатыны және қалыпты күйге қайтуды қандай көрсеткіштер растайтыны жазылады. Техник үдеткіштері бар тірекпен жұмыс істеуге дейін осы әрекеттерді оқу учаскесінде орындап көруі керек.
Қосалқы бөлшектерді қалпына келтіру уақытына қарап таңдаңыз. Ауа жүйесі үшін алаңда әдетте сүзгілер, желдеткіштер, жапқыш жетектері және маңызды басқару платалары сақталады. Сұйықтық жүйесіне бекітілген үлгідегі тығыздағыштар мен тез ажыратылатын қосылыстар, CDU сүзгілері, датчиктер, сорғы модулі және дайындалған қосалқы жылу тасымалдағыш қосылады. Өнеркәсіптік дүкеннен алынған кездейсоқ шланг сервер контурына кірмеуі керек.
Мониторинг АТ және инженерлік көрсеткіштерді бір уақыт шкаласына жинауы керек. Сұйықтықтың берілу температурасы болмаса, GPU температурасының пайдасы аз; тірек қуаты болмаса, CDU дабылы да толық емес. Беру және қайтару температурасын, шығынды, қысымды, клапан күйін, сорғы жағдайын, шық нүктесін, кіріс ауа температурасын, тірек қуатын, желдеткіш жылдамдығын және жиілікті шектеу оқиғаларын сақтаңыз. Сонда оқиғаны талдау себеп-салдар тізбегіне сүйенеді.
Тәулік бойғы қолдау эскалация матрицасы мен нақты қосалқы бөлшектер болғанда ғана нәтиже береді. GSE AI және дата-орталық инфрақұрылымын жобалайды, Қазақстанда серверлер шығарады және бүкіл ел бойынша сервис желісіне ие, сондықтан мұндай тіректі біріктіру кезінде жабдық таңдауын жергілікті қызмет көрсету мүмкіндігімен байланыстыруға болады. Дегенмен тапсырыс беруші регламенттерді қабылдап, ауысым қызметкерлерін оқытып, апаттық жаттығу өткізуге тиіс.
Шешімді өлшенетін шектермен қабылдап, жүктемемен тексеріңіз
Серверлер ауамен салқындатуға сертификатталған, тексерілген ауа жолында қор бар, бөлме N+1 істен шығуына төтеп береді және кеңейту дереу қайта құруды талап етпейтін кезде ауаны таңдаңыз. Жабдық архитектурасы талап етсе, ауа ағыны физикалық түрде өтпесе, тығыздық алаң мен желдеткіш энергиясын тым қымбат етсе немесе жылы су экономайзердің есеппен расталған тиімділігін берсе, сұйықтықты таңдаңыз.
Гибрид жүйе көбіне ымыра емес, дәл жауап болады. Салқындатқыш пластиналар CPU мен GPU жылуын әкетеді, ал шағын ауа контуры басқа компоненттерге қызмет етеді. Қолданыстағы залды кезеңмен көшіруге болады: бір CDU және бір сұйықтық тармағы сақталған ауа резервінің жанында іске қосылады. Бірақ кезеңнің түпкі архитектурасы болуы керек, әйтпесе уақытша шлангілер мен жылжымалы кондиционерлер жылдар бойы қалады.
Шешімді өлшенетін шектері бар кестеге бекітіңіз:
| Өлшем | Ауа | Тікелей сұйықтық |
|---|---|---|
| Тіректің ең жоғары қуаты | расталған ауа теңгерімінен өтеді | CDU және FWS жылу қуатынан өтеді |
| Есептік ыстық сағат | N+1 кезінде сервер кірістері өндіруші шегінде қалады | N+1 кезінде беру температурасы мен қалдық ауа рұқсат шегінде қалады |
| Құрғақ және шаңды кезең | сүзгілер мен ылғалдандыру рұқсат етілген режимді ұстайды | ауа бөлігі қорғалған, жылу тасымалдағыш талапқа сай қалады |
| Қысқы режим | экономайзер залды артық салқындатпайды және құрғатпайды | сыртқы контур қатудан қорғалған |
| Қызмет көрсету | топ ауа компоненттерін берілген уақытта ауыстырады | топ тармақты оқшаулап, CDU-ға берілген уақытта қызмет көрсетеді |
| Кеңейту | ауа шығыны мен алаңның физикалық қоры бар | құбыр, CDU, жылу әкету және электр қуатының қоры бар |
Сатып алуға дейін екі талқылау өткізіңіз. Design review кезінде жеткізуші бастапқы деректерді, жылу мен ағын есептерін, басқару диаграммасын, істен шығу тізімін, жауапкершілік шекарасын және жылу тасымалдағыш сипаттамасын көрсетеді. Operational review кезінде пайдалану қызметі қолжетімділікті, шығын материалдарын, қосалқы бөлшектерді, нұсқаулықтарды, телеметрияны және шарттағы әрекет ету уақытын тексереді.
Қабылдау бос тұрған тіректе емес, есептік АТ-жүктемеде өтуі керек. Сынаққа тұрақты ең жоғары жүктеме, резервтік сорғыға немесе кондиционерге ауысу, рұқсат етілген шекке дейін ластанған сүзгі, бір датчиктің жоғалуы, ағып кетуді имитациялау, сыртқы режимді ауыстыру және қуат жоғалғаннан кейін қалпына келу кіреді. Әр тәжірибе үшін рұқсат етілген температураны, әрекет ету уақытын, қуатты қанша төмендетуге болатынын және сынақты тоқтату шартын алдын ала белгілеңіз.
Екі нұсқа да шектерден өтсе, он жылдық шығын моделінде және жергілікті пайдалануда қаупі азырақ нұсқаны таңдаңыз. Ауа шығын бойынша өтпесе, оның арзандығы туралы дау аяқталады. Сұйықтық жүйесінде бекітілген химиялық талаптар, датчиктер, оқшаулау және оқытылған ауысым болмаса, жоғары тығыздық оны пайдалануға дайын етпейді.
FAQ
Тірек қуаты қандай болғанда сұйықтықпен салқындатуға көшу керек?
Барлығына ортақ киловаттық шек жоқ. Тексерілген ауа жолы N+1 істен шығуы кезінде рұқсат етілген температурада қажетті шығынды бере алмаса немесе тірек өндірушісі сұйықтық контурын тікелей талап етсе, көшу қажет.
Қыста GPU тірегін сыртқы ауамен салқындатуға бола ма?
Автоматика температураны, шық нүктесін, сүзуді және жағдайдың өзгеру жылдамдығын бақыласа, ауа экономайзерін пайдалануға болады. Араласпаған суық сыртқы ауа сервер кірісін артық салқындатып немесе құрғатып жіберуі мүмкін.
Қазақстанның құрғақ климаты сұйықтықпен салқындатуға көмектесе ме?
Иә, құрғақ ауа құрғақ және адиабаталық салқындатқыштардың жұмыс ауқымын кеңейтеді, бірақ нәтиже сервер рұқсат ететін беру температурасына байланысты. Ол шаңнан, қыста қатудан қорғауды және шық нүктесін бақылауды жоймайды.
Үдеткіштері бар тіректегі сұйықтықтың ағуы қаншалықты қауіпті?
Қауіп көлемге, орынға және әрекет ету уақытына байланысты. Үйлесімді материалдар, дұрыс орнатылған қосылыстар, сұйықтық жиналатын жердегі датчиктер, автоматты клапандар және тексерілген оқшаулау сценарийі салдарды едәуір азайтады.
Сұйықтықпен тікелей салқындатуға чиллер керек пе?
Әрдайым емес. Жабдық жеткілікті жылы су беруге рұқсат етсе, құрғақ салқындатқыш немесе су экономайзері біраз уақыт компрессорсыз жылу әкете алады, бірақ мұны сағаттық климат есебі растауы керек.
Сұйықтықпен салқындату көп су жұмсай ма?
Жабық сервер контуры қалыпты жұмыста жылу тасымалдағышты жұмсамайды деуге болады. Судың негізгі шығыны сыртқы градирняда немесе адиабаталық секцияда пайда болады, сондықтан бір тіректі емес, бүкіл жылу әкету жүйесін салыстыру керек.
Қолданыстағы ДӨО-ға сұйықтықпен салқындатылатын тірек орнатуға бола ма?
Электр қуаты, жабын жүктемесі, CDU орны, құбыр трассалары, дренаж, жылу әкету және қызмет көрсету аралығы тексерілсе, орнатуға болады. Шектеуді тіректен гөрі ғимарат жиі қояды.
Ауа мен сұйықтық жүйесінің қайсысына қызмет көрсету арзан?
Тығыздық орташа және зал дайын болса, ауа жүйесі әдетте оңайырақ. Жоғары тығыздықта сұйықтық желдеткіш пен алаң шығынын азайтуы мүмкін, бірақ жылу тасымалдағышты талдау, сорғылар, сүзгілер мен датчиктер қосылады.
Сұйықтықпен салқындатқанда ауадан толық бас тарту керек пе?
Әдетте қажет емес. Көп жүйеде CPU мен GPU сұйықтықпен, ал жад, жинақтауыштар, қуат блоктары және желілік компоненттер ауамен салқындатылады, сондықтан жобада қалдық ауа жүктемесін есептеу керек.
Монтаждан кейін салқындату жүйесін қалай қабылдау керек?
Оны есептік АТ-жүктемеде сынап, сорғы, кондиционер, датчик, BMS байланысы және ағып кету сигналы бойынша келісілген істен шығуларды қайталаңыз. Хаттамада температура, анықтау уақыты, автоматты әрекет және қалпына келтіру шарттары жазылуға тиіс.