8 мин

Ақпараттық жүйені аттестаттауға серверлік үй-жайды дайындау

Серверлік үй-жайды аттестаттауға дайындау: бөлме, қол жеткізу, электрмен жабдықтау, журналдар, құжаттар және алдын ала тексеру.

Ақпараттық жүйені аттестаттауға серверлік үй-жайды дайындау

Аттестаттаудың өтпеуіне көбіне саясаттар салынған ұқыпты папканың жоқтығы емес, құжаттар мен тексеруші серверлік үй-жайда көретін жағдайдың сәйкес келмеуі себеп болады. Егер бұйрық бойынша төрт қызметкерге кіруге рұқсат берілсе, ал контроллер он екі картаны қабылдаса, дәл осы айырмашылық зерттеп-қарау кезінде анықталған факт болады. Электрмен жабдықтау схемаларына, жабдық тізіміне, техникалық қызмет көрсету және резервтік көшіру журналдарына да осы қағида қолданылады.

Дайындықты аттестаттау объектісінің шекарасынан бастап, әрбір заттай және құжаттық дәлелге қарай жүргізу керек. Алдымен ақпараттық жүйенің құрамын, алаңдарды, интеграцияларды және жауапты адамдарды бекітеді. Содан кейін үй-жай мен инженерлік жүйелерді жүктеме кезінде тексеріп, журналдарды нақты пайдалану тәртібімен салыстырады. Осы ретті сақтамай серверлік үй-жайды жөндеу бюджет шығынын көбейтеді, бірақ бастапқы мәселені шешпей қалдыруы мүмкін.

Төмендегі ұсынымдар Қазақстандағы жұмыс тәжірибесіне арналған. Негізгі бағдарлар: Қазақстан Республикасы Үкіметінің № 298 қаулысымен бекітілген Аттестаттау қағидалары, № 832 қаулысымен бекітілген АКТ және ақпараттық қауіпсіздік саласындағы бірыңғай талаптар және Аттестаттық зерттеп-қарау әдістемесі. Нормативтік актілер өзгеріп тұрады, сондықтан өтініш берер алдында жұмыс тобы қолданылатын редакцияны, объектінің сыныбын және салалық талаптарды салыстырып тексеруге тиіс.

Объект шекарасы тексеру көлемін анықтайды

Серверлік үй-жайды ақпараттық жүйеден бөлек дайындауға болмайды. Тексеруші физикалық алаңды мәлімделген аппараттық-бағдарламалық кешеннің, желілердің, қорғау құралдарының және интеграциялардың құрамымен салыстырады. Жұмысты шекара көрсетілген бір бет картадан бастаңыз. Онда негізгі және резервтік алаңдар, серверлер мен сақтау жүйелері, желілік тораптар, қорғау құралдары, байланыс арналары, сыртқы сервистер, әкімшілердің жұмыс орындары және басқа ақпараттандыру объектілерімен дерек алмасу нүктелері көрсетілуге тиіс.

Алдымен дәл сіздің жүйеңіз міндетті аттестаттауға жататынын анықтаңыз. № 298 қағидалар міндетті объектілер қатарына мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерін, мемлекеттік заңды тұлғалардың жүйелерін, мемлекеттік органның жүйесімен интеграцияланатын немесе мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстарды қалыптастыратын мемлекеттік емес жүйелерді, сондай-ақ ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның аса маңызды объектілерін қосады. Өзге мемлекеттік емес жүйелер меншік иесінің бастамасымен аттестатталуы мүмкін. Бұл айырмашылық қағаз жүзіндегі мәселе емес: құқықтық негіз қатысушылар құрамын, қолданылатын құжаттарды және орналастыруға болатын алаңдарды айқындайды.

Одан кейін объектінің сыныбын және орналастыру үлгісін бекітіңіз. Мемлекеттік орган объектілерінің негізгі және резервтік алаңдарына қойылатын талаптар сыныпқа тәуелді. Жалға алынған деректерді өңдеу орталығы жүйе иесінің міндеттерін жоймайды. Шарт, жауапкершілікті бөлу схемасы және бақылаудың жұмысын растайтын дәлелдер өз серверлік үй-жайы тексерілгенде қойылатын сұрақтардың бәріне жауап беруге тиіс. Шарт қосымшасы, сынақ хаттамасы немесе журнал көшірмесі болмаса, «мұны провайдер атқарады» деген сөз ештеңені дәлелдемейді.

Виртуалдандыруды бөлек қарастырыңыз. Гипервизор физикалық серверді қолданба схемасында көрсетпеуі мүмкін, бірақ ол серверді зерттеп-қарау шекарасынан шығармайды. Бір кластерде бірнеше жүйе жұмыс істесе, логикалық бөліну орнын, ортақ платформаны кім басқаратынын және қандай ортақ ақаулар аттестаттау объектісіне әсер ететінін көрсетіңіз. Бизнес-функция шекарасын инфрақұрылым шекарасымен шатастырмаңыз. Біріншісі жүйенің мақсатын түсіндіреді, екіншісі қорғалатын ақпаратты нақты қай компоненттер өңдеп, тасымалдайтынын көрсетеді.

Жұмыстың нәтижесінде бекітілген тізім жасалуға тиіс. Онда әр компоненттің түгендеу немесе сериялық нөмірі, мақсаты, иесі, физикалық орналасқан жері, кіріктірілген немесе жүйелік бағдарламалық қамтылым нұсқасы және схемамен байланысы болады. Тіректе тізімге кірмеген құрылғы тұрса, зерттеп-қарауға дейін оның мәртебесін анықтаңыз. Тізімде бұрын есептен шығарылған сервер қалса, жазбаны белгіленген тәртіппен алып тастап, өзгерістің негізін сақтаңыз.

Үй-жай болжамды қауіптерді болдырмауға тиіс

Серверлік үй-жайдың орналасуы мен құрылымы адамдардың өтіп жүруіне, шаңға, суға және бақыланбайтын коммуникацияларға жол бермесе ғана талапқа сай болады. Бірыңғай талаптар терезесі жоқ, бөлек және өтпейтін үй-жайды көздейді. Бар терезелер жанбайтын материалдармен жабылады немесе бітеледі. Қабырғалар, төбе мен еден шаң шығармауға және жинамауға тиіс, еден жабынының антистатикалық қасиеті болуы керек, ал қоршау конструкциялары үй-жайдың тұмшалануын қамтамасыз етуге тиіс.

Үй-жайға апаратын жолды оның ішіндей мұқият тексеріңіз. Бірыңғай талаптар бойынша есіктің ені кемінде 1,2 м, биіктігі кемінде 2,2 м болады, ол сыртқа ашылады немесе жылжиды, ал жақтауында табалдырық пен ортаңғы тіреу болмауға тиіс. Бұл өлшемдер жабдықты қауіпсіз кіргізіп, шығаруға қажет. Талапқа сай есіктің алдындағы тар дәліз нақты маршрутты жарамсыз етуі мүмкін, сондықтан жүк түсіру аймағынан тірекке дейінгі бүкіл жолды өлшеңіз.

Кәдімгі және өртке қарсы сумен жабдықтау, жылыту және кәріз желілері серверлік үй-жай арқылы немесе сол қабатта оның үстінен өтпеуге тиіс. Бөлменің көрінетін бөлігін ғана емес, аспалы төбенің үстін және көтерме еденнің астын қараңыз. Жиі кездесетін ақау қарапайым көрінеді: сызбада таза аймақ көрсетілген, бірақ қайта жоспарлаудан кейін шеткі тіректің үстінде ескі құбыр қалып қойған. Төбенің фотосуреті коммуникациялардың атқарушылық схемасын алмастырмайды.

Көтерме еденді немесе аспалы төбені кабельдер мен инженерлік коммуникацияларға пайдаланыңыз. Ол қойма емес. Қораптар, алынған дискілер, қаптама, ыдыстар және шаруашылық заттары өрт жүктемесін арттырады, ағып кеткен суды жасырады және қызмет көрсетуге кедергі жасайды. Бірыңғай талаптарға сай, маңызды жабдықтың қосалқы бөлшектеріне серверлік үй-жайға жақын бөлек орын бөліп, олардың есебін жүргізіңіз.

Тіректерді орналастырғанда жабдық пен коммуникациялардың массасын, қызмет көрсетуге арналған бос өтпелерді, ауа ағынын және кабель жолдарын ескеру керек. Қабатаралық жабын мен көтерме еденге түсетін рұқсат етілген жүктеменің дәлелін алыңыз да, оны толық жабдықталған тіректердің, үздіксіз қуат көздерінің және батареялардың массасымен салыстырыңыз. «Еден берік көрінеді» деген бағаның дәлелдік күші жоқ. Нақты конфигурацияға қолданылатын есеп, конструкция паспорты немесе құзыретті ұйымның қорытындысы керек.

Бақыланатын аймақ шекарасы, есіктер, камералардың қамту аумағы, датчиктер, кондиционерлер, өрт сөндіру модульдері, электр кірмелері, жерге тұйықтау шинасы және апаттық ажырату орындары көрсетілген қабат жоспарын жасаңыз. Бұл жоспар зерттеп-қарау уақытын қысқартады, бірақ оның негізгі пайдасы бұрынырақ білінеді. Объектілерді жоспарға түсіргенде топ көбіне камера көрмейтін аймақты, белгісі жоқ автоматты немесе пайдалану тізіміне кірмеген датчикті табады.

Кіру тексерілетін із қалдыруға тиіс

Кіруді бақылау және басқару жүйесі рұқсатпен кіру мен шығуды қамтамасыз етуге тиіс, ал рұқсат алған адамдар тізімі белсенді идентификаторларға сәйкес болуы керек. Екі кестедегі тектерді ғана емес, бүкіл тізбекті салыстырыңыз: кіруге рұқсат беру бұйрығы немесе өтінімі, аймақ иесінің келісімі, картаны беру, контроллердегі жазба, өту оқиғасы, мерзімді қайта қарау және ауысқан не жұмыстан шыққан кезде рұқсатты қайтарып алу.

Мердігерлерге мерзімсіз рұқсат беру жиі кездесетін қате. Инженер бір жыл бұрын кондиционер ауыстыруға келген, жұмыс жабылған, бірақ оның картасы әлі де ашылады. Уақытша рұқсат бергенде оның аяқталу мерзімін, бірге жүретін қызметкерді және кіруге болатын уақыт аралығын белгілеңіз. Апаттық кіру тәртібін де алдын ала жазыңыз: кіруге кім рұқсат береді, түнде келген маманды қалай анықтайды және келесі жұмыс күні жазбаларды кім тексереді.

Бірыңғай талаптар кіреберіс конструкциясы идентификаторды есік тамбуры арқылы кері беруге мүмкіндік бермеуге тиіс екенін бөлек көрсетеді. Іс жүзінде тек оқығыш емес, есік жапқышы, құлып, есік күйінің датчигі, шығу түймесі, апаттық ашу және күзеттің әрекеті тексеріледі. Тіреуішпен ашық қалдырылған есік контроллер оқиғаларды дұрыс жазып тұрса да, қымбат жүйені сәндік құрылғыға айналдырады.

Камералар барлық кіретін және шығатын жерлерді, жабдық маңындағы кеңістік пен өтпелерді бақылауға тиіс, ал кескін тәулік бойы күзет болатын бөлмедегі бөлек пультке шығарылады. Есік жабық және ашық тұрған кездегі нақты көру бұрышын, қалыпты жарықтағы жазба сапасын, уақыттың синхрондалуын, мұрағатқа қол жеткізуді және қолданылатын талаптарды ескеріп ұйым бекіткен сақтау мерзімін тексеріңіз. Мерзімді ойдан айтпаңыз. Оны белгілейтін құжатты, тіркеуіш баптауын және қолжетімді ең ескі жазбаны көрсетіңіз.

Бір сынақ сапарын басынан аяғына дейінгі сценарий ретінде өткізіңіз. Рұқсаты бар қызметкер кіреді, тіркелген жұмысты атқарады және шығады. Содан кейін тексеруші өтінімді, кіру жүйесінің екі оқиғасын, бейнежазба бөлігін және жұмыс журналындағы жазбаны бір уақыт шкаласына біріктіреді. Сағаттар жеті минутқа айырылса немесе журналда тек «техникалық жұмыс» деп жазылса, дәлелдер тізбегі үзіледі. Уақытты синхрондау мен мазмұнды жазбаларды өтінішке дейін түзету арзанға түседі.

Келушілердің қағаз журналы процестің бір бөлігі бола алады, бірақ әлсіз кіру жүйесін түзетпейді. Жазбада күн мен уақыт, келушінің тұлғасы, ұйымы, келу негізі, бірге жүрген қызметкер, аймақ және шығу уақыты болуы керек. Белгіленген мақсат пен сақтау мерзімі болмаса, артық дербес деректерді жинамаңыз. Процесс иесі берілген кезең бойынша іріктеме жасап, есікті апаттық ашуды қоса алғанда, әр ерекшелікті түсіндіре алуға тиіс.

Электрмен жабдықтау мен микроклимат ақау арқылы тексеріледі

Үздіксіз қуат көзі, генератор және кондиционерлердің болуы дайындықты растамайды. Есептер, схемалар, қызмет көрсету құжаттары және шынайы жүктемедегі сынақ хаттамалары керек. Бірыңғай талаптар әртүрлі сыртқы көздерден 400/230 В кернеу және 50 Гц жиілік беретін екі электр кірмесін, автономды генераторды және резервті автоматты қосуды көздейді. Серверлік үй-жайдың жабдығы мен жүйелері үздіксіз қуат көздері арқылы қоректенеді, ал олардың қуаты барлық жүктеме мен болашақ даму қорын ескеріп есептеледі.

Сыртқы кірмелерден тіректердегі тарату блоктарына дейінгі бір сызықты схема жасаңыз. Онда резервті автоматты қосу құрылғысын, генераторды, үздіксіз қуат көзін, байпасты, қорғаныс аппараттарын, апаттық ажыратуды және инженерлік жүйелер тұтынушыларын белгілеңіз. Содан кейін схемадағы, қалқандардағы, кабельдердегі және тіректердегі таңбалауды салыстырыңыз. Автомат атауының сәйкес келмеуі кезекші инженер басқа желіні ажыратқанға дейін ұсақ мәселе болып көрінеді.

Үздіксіз қуат көзінің автономия есебі резервтік кірмеге ауысу мен генераторды іске қосу уақытын қамтуға тиіс. Қазіргі сынақсыз батарея паспортындағы сан аз мәлімет береді: сыйымдылық төмендейді, температура батареяға әсер етеді, ал жаңа серверлер орнатылған сайын жүктеме өзгереді. Сынақ күнін, бастапқы жүктемені, негізгі кірменің ажыраған сәтін, генератордың іске қосылу уақытын, ең төмен зарядты, дабылдарды және негізгі схемаға қайту нәтижесін тіркеңіз. Толық ақауды сынау қауіпті болса, электр шаруашылығына жауапты адамдармен басқарылатын әдістемені келісіп, оның шектеулерін құжаттаңыз.

Серверлік үй-жайдың жұмыс жерге тұйықтауы ғимараттың қорғаныш жерге тұйықтауынан бөлек орындалады. Металл конструкцияларды ортақ шинаға жалғап, әр тіректі бөлек өткізгішпен қосады. Білікті маманнан параметрлерді өлшеп, қолданыстағы тексеруден өткен аспап көрсетілген хаттама жасауды сұраңыз. Сары-жасыл сымдағы бирка тек бирканың барын растайды.

Микроклиматты есік жанындағы бір термометрмен емес, жабдық жұмыс істейтін жерлерде бағалайды. Мониторинг жүйесі шкафтар мен тіректердегі көрсеткіштерді көруге тиіс, ал шектер орнатылған жабдық талаптары мен жобалық шешімдерге сәйкес белгіленуі керек. Датчиктерді бақылау аспабымен салыстырыңыз, қауіпсіз тәсілмен дабыл жасаңыз және хабарламаның кезекшіге жеткенін бақылаңыз. Бір кондиционер істен шыққанда кім әрекет ететінін, ұйым ішіндегі әрекет ету уақытын және орындалатын жұмысты жазыңыз.

Егер бір элементтің жоғалуы ешқашан сыналмаса, N+1 схемасының төзімділігін жарияламаңыз. Бірыңғай талаптар серверлік үй-жай инфрақұрылымының істен шықпай жұмыс істеу көрсеткішін кемінде 99,7 пайыз деп белгілейді. Бұл көрсеткішті басқару үшін ұйым ненің ақау саналатынын, тоқтап тұру уақытын қайдан алатынын және есепті кім тексеретінін анықтауға тиіс. Әйтпесе пайыз журналдар арқылы қайталап есептеуге келмейтін құжаттағы сан болып қалады.

Өрт, су және кабельдерге бөлек дәлел қажет

Жұмыс жүктемесіне сай қуат
S200 серверлері ақпараттық жүйеңіздің міндеттеріне сай инфрақұрылымдық шешімнің бір бөлігі болады.
Шешімді таңдау

Серверлік үй-жайдың өрттен қорғауы анықтау, хабарлау, ажырату және газды қауіпсіз шығару тізбегі ретінде жұмыс істеуге тиіс. Бірыңғай талаптар ғимарат жүйесіне тәуелсіз автоматты газбен өрт сөндіру қондырғысын көздейді. Ұнтақ және сұйық өрт сөндіргіш заттар қолданылмайды. Түтінді ерте анықтайтын датчиктер мен шығу маңындағы қол датчиктері жүйені іске қосады, ал өрт сөндіргіш затты шығару кідірісі 30 секундтан аспауға тиіс.

Егер бекітілген сынақ регламенті басқа тәртіпті талап етпесе, бүкіл сценарийді газ шығармай тексеріңіз. Датчик сигнал береді, ішкі және сыртқы табло адамдарды ескертеді, желдету клапандары жабылады, жабдықтың қуаты жобаға сай ажырайды, күзет оқиғаны алады, жауапты адам нұсқаулық бойынша әрекет етеді. «Жүйе жарамды» деген қызмет көрсету актісіне қарағанда, тексерілген кірістер, шығыстар, кідірістер мен ақаулар көрсетілген хаттама нақтырақ дәлел болады.

Өрт сөндіргіш газды шығаратын сорып шығару желдеткішін және қызметкерлердің қауіпсіздігін бөлек тексеріңіз. Есікте эвакуация тәртібі және жауапты адам рұқсат бергенге дейін іске қосылғаннан кейін қайта кіруге тыйым салынатыны түсінікті болуы керек. Телефон тізімдерін кадрлық өзгерістермен бірге жаңартыңыз. Бірінші нөмірде жұмыстан кеткен басшы жазылған нұсқаулық қауіпті, оны бір қоңыраумен-ақ анықтауға болады.

Кабель жолдарын екі ұшынан да таңбалап, схемалармен салыстырыңыз. Күштік және телекоммуникациялық желілерді жоба талаптарына сай жүргізіп, кіретін жерлерді тұмшалап, пайдаланылмайтын саңылауларды жабыңыз. Уақытша патч-кордтарды, ұзартқыштарды және белгісі жоқ қосылыстарды табыңыз. Уақытша схема көбіне жылдар бойы қалады, түнгі ақау оның не үшін қажет екенін іздеуге мәжбүр еткенде ғана мәселе анықталады.

Маңызды жабдыққа техникалық қызмет көрсетуді құжаттау керек. Бірыңғай талаптар жабдыққа қызмет көрсетуді, проблемаларды жоюды, іркілістер мен ақаулар фактілерін, қалпына келтіру нәтижелерін және кепілдіктен кейінгі қызметті тікелей атайды. Жұмысты сертификатталған техникалық персонал орындайды, ал пайдаланылып жатқан жабдыққа араласу үшін АТ бөлімшесі басшысының немесе оны алмастыратын адамның рұқсаты қажет. Сондықтан әр сервистік актіні өтініммен, рұқсатпен, орындаушымен, қамтылған активтермен, уақытпен, нәтижемен және жұмыстан кейінгі тексерумен байланыстырыңыз.

Алаңды жаңғырту қажет болса, GSE.kz серверлік жабдықты, жүйелік интеграцияны және деректерді өңдеу орталығының инфрақұрылымын біріктіріп, жеткізілгеннен кейін ел бойынша тәулік бойы техникалық қолдау көрсете алады. Аттестаттау туралы шешімді бәрібір уәкілетті орган қабылдайды, ал жүйе иесі ішкі процестер мен құжаттардың толықтығына жауап береді.

Құжаттар бір нақты серверлік үй-жайды сипаттауға тиіс

Құжаттар жиынтығы барлық файлға қол қойылғанда емес, басқа әкімші сол құжаттар бойынша қолданыстағы тәртіпті қайталай алғанда дайын болады. № 298 қағидалардың қосымшасында ақпараттық қауіпсіздік саясаты, тәуекелдерді бағалау әдістемесі, активтерді есепке алу, үздіксіз жұмыс, түгендеу, ішкі аудит, қол жеткізу құқықтарын бөлу, аутентификация, вирусқа қарсы бақылау, физикалық қорғау қағидалары, әкімші нұсқаулығы, резервтік көшіру мен қалпына келтіру регламенті және оқиғалар мен дағдарыстық жағдайларға ден қою нұсқаулығы аталған. Криптографиялық қорғау құралдарын қолданатын объектілерге тиісті қағидалар да қажет.

Жауапкершілікті бөлмей, осы тізімді жергілікті құжаттарға көшірмеңіз. «Талап, құжат, тармақ, иесі, дәлел» бағандары бар матрица жасаңыз. Физикалық кіру үшін кіру жүйесінен алынған дерек пен рұқсаттар тізімін қайта қарау дәлел болады. Электрмен жабдықтауға схема мен ауысу сынағының хаттамасы, резервтік көшіруге тапсырма журналы мен қалпына келтіру нәтижесі, техникалық қызметке өтінім мен сервистік акт қажет. Бос ұяшық мәтіндегі олқылықты емес, орындалмаған нақты жұмысты көрсетеді.

Бүкіл жиынтықтағы деректемелерді көлденеңінен тексеріңіз. Жүйенің атауы, меншік иесі, иеленушісі, алаң мекенжайы, бөлме нөмірлері, рөлдер және бөлімше атаулары барлық бұйрықта, схемада және регламентте бірдей болуға тиіс. Көшкеннен кейін үздіксіздік жоспарында ескі мекенжай жиі қалады. Қайта ұйымдастырудан соң кіру тәртібінде жоқ бөлімше тұрады. Үздіксіз қуат көзі ауыстырылғаннан кейін паспортта бұрынғы модель жазылып қалады. Тексеруші қай құжаттың дұрыс екенін болжауға міндетті емес.

Әр құжатта бекіту дерегі, нұсқа, күшіне ену күні, иесі, қайта қарау тәртібі және өзгерістер тарихы болуы керек. Иесі нәтижені тіркемесе, қайта қарау мерзімі пайда бермейді. Күні мен қолы қойылған «қаралды, өзгеріс жоқ» деген жазба ортақ папкада төрт жыл үнсіз жатқан файлдан дұрысырақ.

Жалға алынған алаң міндеттерді анық бөлуді талап етеді. Шарт қосымшасында кіру жүйесіне, камераларға, генераторға, үздіксіз қуат көздеріне, өрт сөндіруге және кондиционерлеуге кім қызмет көрсететінін; журналдарды кім беретінін; оқиға туралы кім хабарлайтынын; зерттеп-қарау тобын кім кіргізетінін; өзгерістер қалай келісілетінін жазыңыз. Өзіндік тексеруге дейін нақты актілер мен журнал көшірмелерін сұратыңыз. Провайдердің менеджмент жүйесі бойынша сертификаты нақты есіктің жабылатынын немесе белгілі камера жазбасының белгіленген мерзім сақталатынын растамайды.

Аттестаттауға берген жиынтықтың бекітілген көшірмесін сақтаңыз. Жұмыс құжаттары өзгеруі мүмкін, бірақ топ тексерушілерге қай нұсқа берілгенін білуге тиіс. Түзету қажет болса, оны өзгерістерді басқару процесі арқылы рәсімдеп, объект шекарасына әсерін бағалаңыз. Келу алдындағы түні схеманы үнсіз ауыстыру ашық түзету журналынан көбірек сұрақ туғызады.

Журналдар бақылаудың уақыт бойы жұмыс істегенін растайды

Кездейсоқ шешімсіз резервтік алаң
GSE ДӨО инфрақұрылымын орналастыру және істен шықпау талаптарына сай таңдайды.
Жобаны талқылау

Журнал тізімдегі жолды толтыру үшін емес, оқиғаны және жауапты адамның шешімін қалпына келтіру үшін керек. Ең аз жиынтық архитектура мен жергілікті қағидаларға тәуелді, бірақ серверлік үй-жай әдетте кіру жүйесінің, бейнебақылаудың, микроклимат пен электрмен жабдықтау дабылдарының, өрт және күзет сигнализациясының, техникалық қызметтің, келушілердің, оқиғалардың, өзгерістердің, резервтік көшірудің және жүйелік мониторингтің жазбаларын қалыптастырады.

Әр журналға алты өрістен тұратын паспорт жасаңыз: иесі, уақыт көзі, оқиғалар құрамы, сақтау орны, сақтау мерзімі және тексеру тәртібі. Тұтастықты бақылау тәсілін және жазбаларды жоюға немесе өзгертуге құқығы бар адамдар тізімін қосыңыз. Егер журнал өзі түсіндіруге тиіс ақау орын алатын серверде сақталса, таңдалған архитектураға сай оны тәуелсіз торапқа жіберіңіз немесе көшіріңіз.

Әртүрлі жүйелердің оқиғалары бір уақыт шкаласына жиналуға тиіс. Серверлерге, желілік құрылғыларға, кіру жүйесіне, камераларға және инженерлік мониторингке ортақ сенімді уақыт көзін баптап, ауытқуды бақылаңыз. Уақыты үнемі алға кететін камера кескін сапасы жақсы болса да, тергеп-тексеруге кедергі жасайды. Контроллер қайта іске қосылғаннан кейін кіруді ғана емес, уақыт пен оқиғалар кезегінің сақталуын да тексеріңіз.

Тек сәтті оқиғалармен шектелмеңіз. Кіру журналында бас тартулар, қайталанған әрекеттер, ұзақ ашық тұрған есік, күшпен ашу, байланыстың жоғалуы және оператор әрекеттері болуы керек. Электрмен жабдықтау журналында батарея мен генераторға ауысу, байпас, артық жүктеме және батарея ақауы көрінеді. Микроклимат журналында шектен шығу, датчиктің жоғалуы және дабылды растау қажет. Дәл осы ерекшеліктер бақылау проблеманы байқап, әрекет бастайтынын көрсетеді.

Қалыпты жұмыс айының біреуін таңдап, әртүрлі бес оқиғаны іріктеңіз. Әрқайсысы үшін бастапқы жазбаны, хабарламаны, қызметкер әрекетін, жабылуды және байланысты құжатты табыңыз. Температура дабылы бар, бірақ әрекет расталмаса, журналды кейінгі күнмен толтырмаңыз. Сәйкессіздікті тіркеп, себебін жойыңыз және бақылаудың жаңа жұмыс тарихын жинаңыз.

Барлық жазбаға бір ғана сақтау мерзімін белгілеуге болмайды. Мерзімді қолданылатын нормалар, журналдың мақсаты, тәуекелді бағалау, тергеп-тексеру қажеттілігі және ішкі құжаттар айқындайды. Мәлімделген мерзім техникалық баптауға және нақты қолжетімді мұрағатқа сәйкес болуы маңызды. Мұрағаттық жазбаны қалпына келтіруді, әкімші құқықтарын және диск толғандағы жүйе әрекетін тексеріңіз.

Өзіндік тексеру зерттеп-қарау қисынын қайталауға тиіс

Қолдау бүкіл елде қолжетімді
GSE-дің ұлттық сервис желісі жабдық іске қосылғаннан кейін серверлік үй-жайға қызмет көрсетуге көмектеседі.
Жобаны талқылау

Дұрыс өзіндік тексеру дәлелдер мен бақыланатын әрекеттерге сүйенеді, өйткені Аттестаттық зерттеп-қарау әдістемесі физикалық қорғау, кіру, сыртқы қауіптер, серверлік үй-жайдағы жұмыстар, жабдықты орналастыру, инженерлік қызметтер, кабель желісі, техникалық қызмет және қауіпсіз есептен шығару процестерін бөлек бағалайды. Комиссияға ең жақсы орындарды көрсететін экскурсия қажет емес. Оған қолайсыз ерекшеліктерді де қамтитын толық бақылау тізбегі керек.

Өзіндік тексеруді мына ретпен өткізіңіз:

  1. Компоненттер тізімі мен схеманы бір күнге бекітіп, іріктемедегі әр актив пен қосылысты физикалық түрде табыңыз.
  2. Келушінің өтінімнен шығуға дейінгі жолын, соның ішінде бейнежазбаны, бірге жүруді және уақытша рұқсатты қайтарып алуды тексеріңіз.
  3. Кіру жүйесінде, микроклиматта және инженерлік мониторингте қауіпсіз сынақ дабылдарын жасап, хабарлама мен әрекетті бақылаңыз.
  4. Келісілген электр ауысуын және резервтік көшірмеден қалпына келтіруді орындап, бастапқы деректерді, уақытты және нәтижені сақтаңыз.
  5. Жақындағы техникалық қызметті, өзгерісті және оқиғаны таңдап, әрқайсысына өтінімдер, рұқсаттар, журналдар мен жабылудан тұратын толық тізбек жинаңыз.

Тексеру тобына ақпараттық қауіпсіздік маманын, жүйелік әкімшіні, алаң инженерін, күзет өкілін және бизнес-процесс иесін қосыңыз. Белгілі бір бақылауды жүргізбейтін адам оның дәлелдерін тексерсін. Ішкі иесі жетіспеген қадамды жадынан оңай толықтырады, ал сыртқы тексеруші тек құжат пен бақыланатын әрекетті көреді.

Сәйкессіздіктерді талап, факт, тәуекел, түзету әрекеті, жауапты адам, мерзім, жабылу дәлелі және қайта тексеру өрістері бар тізілімге енгізіңіз. Жабдық сатып алынғаннан кейін «орындалды» мәртебесін қоймаңыз. Жабу құрылғының орнатылғанын, схемалар мен тізімдерге енгізілгенін, тексерілгенін, қызмет көрсетуге алынғанын және персонал оның сигналына қалай әрекет етуді білетінін білдіреді.

Ақауларды жұмысты тоқтататын және басқарылатын түрлерге бөліңіз. Міндетті өрт сөндіру жүйесінің немесе екінші электр кірмесінің жоқтығын жаңа нұсқаулықпен түзетуге болмайды. Рөл атауының сәйкессіздігін құжатта түзетуге болады, бірақ алдымен оның жауапкершіліктегі нақты олқылықты жасырып тұрмағанын тексеріңіз. Басымдықты түзетудің оңайлығы емес, талаптың қолданылуы мен тәуекел белгілейді.

Тізілім жабылғаннан кейін басқа күндер мен активтерді алып, іріктемені қайталаңыз. Мінсіз дайындалған бір мердігер сапары процестің тұрақтылығын дәлелдемейді. Қарапайым қызметкерлердің тексеру үшін арнайы қойылымсыз бірнеше ай бойы бір тәртіпті орындаған тарихы қажет.

Келу алдында күй мен өзгерту қағидаларын бекіту керек

Зерттеп-қарауға бірнеше күн қалғанда серверлік үй-жайды безендіруді емес, тексерілген күйді бекітуді және келісілмеген өзгерістерді шектеуді ойлау керек. № 298 қағидалар аттестаттауды өтінішті қабылдау және құжаттар жиынтығын тексеру, аттестаттық зерттеп-қарау, нәтижелерді комиссияның қарауы және уәкілетті органның шешім қабылдауы деп төрт кезеңге бөледі. Зерттеп-қарау құжаттаманы, ұйымдастырушылық шараларды, техникалық қорғалу мен объект компоненттерін қамтиды, сондықтан құрылғыны күтпеген жерден ауыстыру дәлелдер жиынтығының бірнеше бөлігіне бірден әсер етеді.

Қысқа тұрақтылық кезеңін бекітіңіз. Конфигурация, кіру, электр схемасы, желілік қосылыс немесе жабдық құрамындағы әр өзгеріс тағайындалған үйлестіруші арқылы өтіп, әсер бағасын алады және өзекті жиынтықта көрсетіледі. Апаттық жұмыстарға тыйым салынбайды, бірақ қызметкерлер оларды белгіленген рәсім бойынша дереу тіркейді. Жасырын жөндеу ақаудың өзінен қауіпті.

Тағы бір қалың папка емес, дәлелдер индексін жинаңыз. Әдістеменің әр тармағы үшін құжатты, жауапты адамды және дайын жазба мысалын көрсетіңіз. Электрондық журналдар мен бейнемұрағатқа бақыланатын қол жеткізуді дайындаңыз, көрсетуге арналған есептік жазбаларды тексеріңіз, күзеттің байланыс құралдарының зарядын қарап шығыңыз және тексеруші ашуды сұрауы мүмкін панельдерді қауіпсіз ашуға болатынына көз жеткізіңіз.

Қатысушыларға 30 минуттық нұсқама өткізіңіз. Әр адам объект шекарасын, өз рөлін, тексерушілермен бірге жүру тәртібін және жауап беру қағидасын білуге тиіс: болжам емес, факт көрсету керек. Қызметкер жауапты білмесе, орнында түсініктеме ойлап таппай, бақылау иесіне жүгінеді. Бөлімшелер схемалар мен бұйрықтардың бір-біріне қайшы нұсқаларын бермеуі үшін сұрауларды үйлестіретін бір адамды тағайындаңыз.

Аттестат берілгеннен кейін жұмыс аяқталмайды. Оның қолданылуы қорғалатын ақпараттың қауіпсіздігін айқындайтын жұмыс жағдайларының, функционалдың, аппараттық-бағдарламалық кешеннің және технологиялардың өзгермеуіне байланысты. Жүйені елеулі дамыту әсерді бағалауды және қолданыстағы заң мен қағидаларда көзделген әрекеттерді талап етеді. Дәлелдер тізілімін пайдалану құралы ретінде сақтаңыз: келесі тексеру сапардан бір апта бұрын емес, алғашқы өзгеріс жасалған күні басталады.

FAQ

Қазақстанда қандай ақпараттық жүйелер міндетті аттестаттауға жатады?

Міндеттілік меншік иесіне, интеграцияларға, мақсатқа және объектінің аса маңызды АКТ инфрақұрылымына жатқызылуына тәуелді. Жұмысты жоспарламай тұрып жүйені № 298 қағидалардағы тізіммен салыстырып, қорытындыны сәйкестікке жауапты адаммен растаңыз.

Жалға алынған деректерді өңдеу орталығындағы жүйені аттестаттауға бола ма?

Егер орналастыру үлгісі объект сыныбына рұқсат етілсе, жалға алу аттестаттауға кедергі жасамайды. Шарт пен оның қосымшасы міндеттерді бөліп, журналдарға, сынақ актілеріне және алаңның өзіне қол жеткізуді қамтамасыз етуге тиіс.

Қолданыстағы серверлік үй-жайдың терезесін алып тастау керек пе?

Бірыңғай талаптар терезе ойығы жоқ үй-жайды көздейді. Терезе бар болса, оны тұмшалау мен жоба талаптарын сақтай отырып, жанбайтын материалдармен жабады немесе бітейді.

Серверлік үй-жайда қандай журналдар жиі сұралады?

Әдетте кіру мен келушілер жазбалары, бейнемұрағат, микроклимат пен электр дабылдары, техникалық қызмет, оқиғалар, өзгерістер және резервтік көшіру жазбалары қажет. Нақты жиынтық жүйе шекарасы мен жергілікті құжаттарға тәуелді, ал әр журнал оқиғамен бірге оған жасалған әрекетті де растауға тиіс.

ДӨО сертификаты инженерлік жүйелерді тексеруді алмастыра ма?

Жоқ. Сертификат менеджмент жүйесін немесе сертификаттау аясын растауы мүмкін, бірақ таңдалған кезеңдегі нақты есіктің, камераның, электр желісінің немесе мұрағаттың күйін көрсетпейді. Нақты алаң мен қызметтер бойынша дәлел сұраңыз.

Аттестаттау үшін үздіксіз қуат көзінің автономиясы қанша болуы керек?

Бірыңғай талаптар барлық алаңға ортақ бір сан бермейді, автономияны резервтік желілерге ауысу және генераторды іске қосу уақытымен байланыстырады. Нақты жүктемені есептеп, батарея күйін өлшеп, сценарийді сынақ хаттамасымен растаңыз.

Келушілер журналын тек қағазда жүргізуге бола ма?

Жазбалар толық, қорғалған және іріктеуге қолжетімді болса, қағаз журнал белгіленген процестің бір бөлігі бола алады. Ол жұмыс істейтін кіру жүйесін, бейнебақылауды және электрондық рұқсаттарды қайтарып алуды алмастырмайды.

Өзіндік тексеру сәйкессіздік тапса не істеу керек?

Фактіні, тәуекелді, әрекетті, жауапты адамды және мерзімді тіркеп, жабылу дәлелін жинаңыз және бақылауды қайта тексеріңіз. Өткен жазбаларды кейінгі күнмен толтырмаңыз: адал жиналған жаңа жұмыс тарихы жалған ескі тарихтан сенімді.

Зерттеп-қарау алдында генератор мен өрт сөндіруді сынау керек пе?

Олардың жұмысын қауіпсіз, келісілген әдістеме бойынша растау керек. Генераторды шынайы жүктемеде ауыстыру маңызды, ал өрт сөндіруде регламент басқа тәртіпті талап етпесе, газ шығармай сигналдар мен автоматиканы тексереді.

Өзгерістерден кейін жаңа аттестаттау қашан керек?

Жұмыс жағдайларының, функционалдың, аппараттық-бағдарламалық кешеннің немесе қауіпсіздік технологияларының елеулі өзгерістері қолданыстағы қағидалар бойынша ресми бағалауды талап етеді. Өзгерістерді басқару арқылы енгізуге дейін хабарлау немесе қайта аттестаттау қажеттігін анықтаңыз.