2026 жылы компьютер сатып алуға арналған ҚТӨ тізілімінен үзінді

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап реттелетін сатып алуда компьютердің қазақстандық шығу тегі СТ-КZ сертификатымен емес, Қазақстандық тауар өндірушілер тізіліміндегі өндіруші мен нақты тауар туралы мәліметтермен расталады. Өтінімге қоса берілетін және комиссия тексеретін негізгі құжат осы Тізілімнен алынған үзінді болады. Бұрынғы СТ-КZ құжатында сол зауыт пен ұқсас жүйелік блок көрсетілсе де, ол енді тауардың шығу тегін растамайды.

Алайда бір үзінді өтінімді автоматты түрде өткізуге негіз болмайды. Комиссия үзіндінің қатысушыға немесе осы рәсімде рұқсат етілген өндірушіге қатысты екенін, сатып алынатын тауарды дәл қамтитынын, жіктеу кодтарының сәйкес келетінін және мәліметтердің Тізілімдегі өзекті жазбамен расталатынын анықтауы керек. Сәйкестік сертификаты, техникалық ерекшелік, дилердің өкілеттігі және үзінді әртүрлі мәселені шешеді. Оларды шатастыру қауіпті: комиссия басқа тауарға берілген құжатпен импорттық конфигурацияны өткізіп жіберуі немесе құжаттамада жоқ талапқа сүйеніп дұрыс өтінімді қабылдамай қоюы мүмкін.

СТ-КZ күші тоқтады, оның атауы ғана өзгерген жоқ

Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 19 мамырдағы № 188-VIII Заңы тауардың шығарылған елін анықтау тәртібін өзгертті. Оның өтпелі нормасы СТ-КZ нысанындағы сертификаттардың 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшін жоятынын белгіледі. Бұл бланкілерді біртіндеп ауыстырудың басталған күні емес, нақты белгіленген мерзім.

Сатып алу үшін бұдан шығатын қорытынды қарапайым. Егер өтінім 2026 жылы берілсе және өткізу талабы қазақстандық тауар өндіруші мәртебесін немесе тауардың қазақстандық шығу тегін жаңа тетік арқылы растауды көздесе, комиссия ҚТӨ тізілімінен үзіндіні тексереді. Жеткізушінің мұрағатындағы СТ-КZ бірнеше жылға берілгендіктен, бұрынғы шартқа тіркелгендіктен немесе оны портал кезінде қабылдағандықтан қайта күшіне енбейді.

Бұл жерде ыңғайлы, бірақ қате уәж жиі айтылады: «Құжат берілген күні жарамды болды, демек өндірістің тарихи дерегін растайды». Кәсіпорын тарихы үшін ол материал бола алады, бірақ заңда көрсетілген күннен кейін өтінімді өткізуге жарамды құжат саналмайды. Сатып алу комиссиясы зауыттың өмірбаянын құрастырмайды, ол өтінімді қолданыстағы рәсім талаптарымен бағалайды.

Индустриялық сертификатқа да осы өтпелі тәртіп қолданылды. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі 2026 жылдың басынан бастап үзінді СТ-КZ мен индустриялық сертификаттың екеуін де алмастырғанын тікелей түсіндірді. Бір ескі құжаттың орнына басқа ескі құжатты ұсыну өтінімдегі кемшілікті түзетпейді.

Үзінді сатып алу тәртібі талап еткенде ғана қажет

ҚТӨ тізілімінің болуы кез келген компьютерді кез келген сатып алуда импорттық тауардан немесе қарапайым жеткізушіден алуға тыйым салынды деген сөз емес. Комиссия алдымен нақты сатып алудың құқықтық негізін анықтауы тиіс: сатып алу тәсілін, ұлттық режимнен алып қою қолданылатын тізбені, қатысушылар шеңберіне қойылған шектеуді және үлгілік құжаттама мәтінін.

2026 жылы қағидалар мен тізбелер өзгерді. Сондықтан «барлық компьютер тек ҚТӨ-ден сатып алынады» деген тұжырым тым жалпылама және көбіне қате. Жоспардағы санат атауын немесе көрші ұйымның былтырғы хаттамасын емес, нақты лоттың БНАЖ кодын және хабарландыруға қолданылатын акт редакциясын тексеру қажет.

Сатып алу сатып алынатын тауарды өндірушілер арасында өткізілсе, тауарға ұлттық режимнен тиісті алып қою қолданылса немесе қолданыстағы құжаттама өз өндірісінің тауарын ұсынуды Тізіліммен тікелей байланыстырса, үзінді өткізу құжатына айналады. Мемлекеттік сатып алу порталы 2026 жылғы хабарламаларында Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2025 жылғы 27 тамыздағы № 327 бұйрығына сай берілген үзіндіні растаушы құжат деп көрсетеді.

Егер шектеу қолданылмаса, комиссия оны өтінімдер ашылғаннан кейін ойдан қоса алмайды. Ол шығарылған ел мен жеткізуші мәртебесін заң мен құжаттамада көзделген көлемде ғана тексереді. Жергілікті техниканы сатып алу ниетін ұсыныстар қабылданғанға дейін дұрыс рәсімдеу керек, әйтпесе орынды мақсат тең емес талапқа айналады.

Үзінді өндіруші мен тауардың байланысын растайды

№ 327 бұйрық Тізілімді қазақстандық тауар өндірушілер мен олар шығаратын тауарлар туралы мәліметтер сақталатын мемлекеттік ақпараттық жүйе деп айқындайды. Үзінді өндірушінің Тізілімде бар екенін растайды. Оның дәлелдік күші компанияның жалпы мәртебесіне емес, «субъект - тауар» байланысына негізделеді.

Үзінді нысанында тіркеу нөмірі, енгізілген күні, заңды тұлғаның немесе жеке кәсіпкердің атауы, БСН немесе ЖСН және тіркеу мәліметтері беріледі. Тауар жолында қазақстандық тауардың атауы, ЭҚЖЖ, ЕАЭО СЭҚ ТН коды, ЭҚТӨЖ коды, БНАЖ коды, өндірістік қуат және өндірісті оқшаулау деңгейі көрсетіледі. Кейбір санаттарға арнайы жіктеуіштер қолданылады.

Комиссияға құжаттың жоғарғы жағынан таныс зауыт атауын көру жеткіліксіз. Ол лот нысанын қамтитын жолды табуы керек. Сатушының бәрін компьютер жиынтығы деп атағанына қарамастан, «есептеу машиналарына» берілген үзіндіні тексермей мониторға, үздіксіз қуат көзіне, принтерге немесе жиһаз жиынтығына қолдануға болмайды.

Тізілім ұсынылған конфигурацияның тапсырыс беруші техникалық ерекшелігіне сай екенін де растамайды. Ол енгізілген тауардың өндірушісі мен шығу тегі туралы сұраққа жауап береді. Процессор, жад, жинақтауыш, порттар, операциялық жүйе, кепілдік және жеткізу мерзімі талаптарына сәйкестікті комиссия өтінімнің басқа мәліметтері арқылы анықтайды.

Атау мен БСН бір өндірушіге апаруы керек

Алдымен өндірушінің сәйкестігін тексерген дұрыс. Егер рәсімге тек тауар өндірушінің өзі қатыса алса, үзіндідегі толық атау мен БСН қатысушының мәліметтерімен сәйкес келуі керек. Ұқсас коммерциялық атау, ортақ құрылтайшы немесе компаниялар тобының хаты мұндай сәйкестікті жасамайды.

Іс жүзінде қате елеусіз көрінеді. Өтінімді саудамен айналысатын ЖШС береді, техникалық ерекшелікке де сол қол қояды, ал үзінді БСН-ы бөлек үлестес зауытқа рәсімделген. Егер талап бойынша өндіруші қатысуы керек болса, «бір топқа кіреміз» деген хат ҚТӨ мәртебесін бір заңды тұлғадан екіншісіне ауыстырмайды.

Дилерге қатысты шешім рәсімге байланысты. Электрондық дүкен мен кейбір құжаттамалар өндірушінің ресми өкілдерін ескеруі мүмкін, бірақ тауар жеткізу құқығы мен тауар өндіруші мәртебесі бір ұғым емес. Комиссия қағидада көзделген қарым-қатынас растауын көріп, нақты сатып алу тәсілі өкілдің қатысуына жол беретінін анықтауы керек. Зауыттың үзіндісі дилерді өздігінен өндіруші етпейді.

Қол қоюшы мен оның өкілеттігін бөлек салыстырған пайдалы. Үзінді сенімхатты, басшыны тағайындау туралы шешімді немесе өтінімнің басқа құжаттарын алмастырмайды. Бір кәсіпорын басқа кәсіпорынның тауарына арналған құжатты заңды байланыссыз қоса бергенде бұл ұсақ рәсім болмай шығады.

Тауар коды модельдің жарнамалық атауынан маңызды

Компьютер сатып алудағы негізгі қате жіктеуден шығады. Лотта жалпы «компьютер» сөзі тұруы мүмкін, ал нақты нысан жүйелік блок, моноблок, жұмыс станциясы, ноутбук, сервер немесе бірнеше дербес тауардан тұратын жиынтық болады. Бұл позициялардың БНАЖ, ЭҚТӨЖ және ЕАЭО СЭҚ ТН кодтары әртүрлі болуы ықтимал.

Комиссия хабарландырудағы БНАЖ кодынан бастап, оны үзіндідегі тауар жолымен салыстыруы керек. Одан кейін атау мен басқа кодтар тексеріледі. Егер үзінді мен өтінімде есептеу техникасының әр түрі сипатталса немесе құжаттағы он таңбалы код ұсынылған позицияға жатпаса, «8471» түбірінің сәйкес келуі жеткіліксіз.

Үзінді нысаны процессор мен жинақтауыштың барлық комбинацияларының каталогына айналмаса да, модель мен жинақтама маңызды. Өндіруші тіркелген тауар жолының шегіндегі өнімді ұсынуға және белгіленген операцияларды нақты орындауға тиіс. Жеткізуші дайын импорттық ноутбукке жергілікті заттаңба жапсырып, сол кәсіпорынның үстел компьютерлеріне арналған үзіндісіне сүйене алмайды.

Құрама лотта әр дербес тауар позициясы тексеріледі. Жүйелік блокқа арналған үзінді импорттық монитордың қазақстандық шығу тегін растамайды. Егер құжаттама бірыңғай компьютер жиынтығын сатып алса және қолданылатын шектеу оның бірнеше бөлігіне қатысты болса, комиссия негізгі блоктың шығу тегін барлық жинақтамаға үнсіз көшірмей, лот құрылымы мен құжаттама талаптарын басшылыққа алуы керек.

Осы айырмашылықты хаттамада бір жолмен бекіткен жөн: «Лоттың БНАЖ коды, үзіндідегі код пен тауар атауы сәйкес келеді» немесе нақты мәндерді көрсетіп, «сәйкес келмейді» деп жазу керек. «Құжат сәйкес» деген тіркес бақылаушы органға ештеңе түсіндірмейді және комиссия шешімін нашар қорғайды.

Өндірістік қуат қоймадағы қор емес

Үзіндіде жылына шығарылатын өнім бірлігімен өлшенген өндірістік қуат көрсетіледі. Бұл барлық өнімнің қоймада дайын тұрғанын білдірмейді, ол өндірушінің мәлімделген тауарды шығару мүмкіндігін көрсетеді. Қолданыстағы қағида немесе құжаттама талап еткен жағдайда комиссия оны жеткізу көлемімен салыстыруы керек.

Орындау кезеңі мен норманың нақты мәтінін ескермей, лот санынан төмен кез келген қуатты автоматты түрде бас тартуға негіз деп санау қате. Сатып алу қағидасы жеткілікті қуатты немесе көлемді тікелей талап етсе, айқын алшақтықты елемеу де қате. Шешім комиссия мүшелерінің пайымына емес, көрсетілген құқықтық негізге, өлшем бірлігіне және тауар жолына сүйенуі тиіс.

Мысалы, лотқа 600 жүйелік блок қажет, ал үзінді жолында жылына 200 дана көрсетілген. Жеткізушінің мердігер тартуға дайын екені туралы хаты өндірушінің тіркелген қуатын арттырмайды және өз өндірісінің тауарын ұсыну талабына қайшы келуі мүмкін. Егер үзіндіде жылына 2 000 дана көрсетілсе, бұл тек қуат мәселесін шешеді. Жеткізу мерзімі, құрамдастардың болуы және конфигурация сәйкестігі бөлек тексеріледі.

Түсіндірместен әртүрлі жолдардың қуатын қоспаңыз. Моноблок қуаты жүйелік блок қуатына қосылмайды, бірнеше заңды тұлғаның көрсеткіші бір сауда маркасын ұсынғаны үшін біріктірілмейді.

Жергілікті құрастыру тіркелген операцияларға сәйкес болуы керек

ҚТӨ тізілімі қағаз түріндегі растаудан нақты өндірісті тексеруге көшті. № 327 бұйрыққа сәйкес өтініш беруші өндіріс мекенжайын, жабдықты, үй-жайларды, өнім кодтарын, қуатты, нақты шығарылымды, елішілік құндылық үлесін және орындалатын технологиялық операцияларды хабарлайды. Ол өндіріс барысының бейнематериалын тіркеп, өндірістік нысанға кіруге және мониторинг жүргізуге келіседі.

Салалық комиссия операцияларды Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2025 жылғы 25 қыркүйектегі № 392 бұйрығында белгіленген ең төменгі шекпен салыстырады. Есептеу техникасы үшін қорап пен заттаңба емес, нақты өндірістік процесс маңызды: құрамдастарды кіріс бақылауы, функционалдық тораптарды орнату, конфигурациялау, бағдарламалық жасақтаманы орнату және тиісті кодқа арналған қолданыстағы кесте талап ететін үйлесімде тестілеу. № 392 бұйрық 2026 жылы өзгертілді, сондықтан комиссия СТ-КZ сертификатындағы ескі операциялар тізімін көшірмеуі керек.

Сатып алу комиссиясы әр өтінім бойынша зауыт инспекциясын қайта өткізбейді. Мұндай бағалауды өндіруші Тізілімге енгізілген кезде уәкілетті орган мен салалық комиссия атқарады. Бірақ сатып алу комиссиясы бағалау нәтижесінің аясын кеңейтпеуі керек: бір код пен өнім түріне арналған үзінді бір брендпен сатылатын барлық құрылғының жергілікті өндірісін дәлелдемейді.

«Компанияның Тізілімде барын тексеру жеткілікті» деген кең тараған ұсыным осы жерде қате шығады. Ол бір минут қана алатындықтан танымал. Бірақ Тізілім өндіруші мен тауар бойынша жүргізіледі, ал оқшаулау деңгейі өндірістік операцияларға байланған. Кәсіпорын карточкасын ғана емес, тауар жолын тексеру қажет.

Тізілім мәртебесін өтінім қаралған күнге тексереді

Үзінді мәліметтердің белгілі бір сәттегі көрінісі, ал Тізілім өзгеріп отыратын жүйе. Өндіруші енгізілгеннен кейін қағидалар тоқсанына кемінде бір рет цифрлық верификация арқылы мониторинг жүргізуді көздейді. Өндіруші өзгерген мәліметтерді жаңартуға міндетті, ал сәйкессіздіктерді қайта түзетпеу Тізілімнен шығаруға әкелуі мүмкін.

Сондықтан жеткізуші бірнеше ай бұрын жүктеген файлды қолданыстағы жазбадан бөлек бағалауға болмайды. Комиссия тіркеу нөмірін және қажетті тауары бар өндірушінің Тізілімде тұрғанын тікелей тексеріп, нәтижені ұйымға рұқсат етілген тәсілмен қарау материалдарында сақтағаны дұрыс. Бұл қосымша біліктілік талабы емес, ұсынылған дәлелдің түпнұсқалығы мен өзектілігін тексеру.

Үзінді жасалған күн мен Тізілімге енгізілген күн әртүрлі сұраққа жауап береді. Біріншісі құжаттың қашан алынғанын көрсетеді. Екіншісі тізілімдік мәртебенің қашан басталғанын көрсетеді. Олардың ешқайсысы жүктелгеннен кейін жазба өзгермегеніне кепіл болмайды.

Егер портал мәліметтерді интеграция арқылы өзі алса, комиссия жүйелік деректерді пайдаланып, олардың күйін тіркейді. Интеграция уақытша істемесе, ескі СТ-КZ бойынша мәртебені болжап анықтауға болмайды. Барлық қатысушыға тең жағдай сақтай отырып, портал мен сатып алу қағидаларында көзделген ақау рәсімімен әрекет ету керек.

Үзіндінің болмауы мен ондағы қате бөлек шешімдерді талап етеді

Міндетті үзінді мүлде ұсынылмаса, бұл берілген құжаттағы сәйкессіздікпен бірдей жағдай емес. Бірінші жағдайда комиссия көзделген растаудың жоқ екенін анықтайды. Екінші жағдайда ол өтінімге сәйкес келмейтін жолды, кодты немесе тауар позициясын атауы керек. Екі жағдайға бірдей бас тарту мәтінін қолдану тексеру барысын жасырып, қатысушыға шешімді түсінуге кедергі жасайды.

Комиссия өтінімді өз болжамымен түзетпеуі керек. Комиссия мүшелері кәсіпорынның компьютерді шынымен құрастыратынын білуі, зауытын көруі немесе онымен бұрын шарт жасасуы мүмкін. Бұл білім қолданыстағы рәсім дәлел деп танитын құжат пен жүйелік мәліметтерді алмастырмайды. Әйтпесе атауы таныс қатысушы өтінімін басқа қатысушыларда жоқ беделмен толықтыру мүмкіндігіне ие болады.

Қағидалар мен порталдың құрылымы тізілімдік мәліметтерді интеграция арқылы алуды тікелей көздегенде жағдай басқаша. Талап дәл солай құрылған болса, жүйелік жазба бөлек жүктелген файлсыз өтінімнің бір бөлігі бола алады. Ортақ құқықтық негізсіз бір қатысушыдан үзіндінің қағаз бейнесін талап етіп, екіншісінен автоматты алынған деректерді ғана қабылдауға болмайды. Комиссия алдымен осы рәсімде құжат немесе мәлімет қандай жолмен түсуі керегін анықтайды.

Бір кодтағы алшақтықты автоматты түрде техникалық қате деп тануға болмайды. Кодтар жүйелік блокты ноутбуктан, серверді жұмыс станциясынан, дайын өнімді жеке құрамдастан ажыратады. Қатысушы техникалық ерекшелікте бір кодты, ал үзіндіде басқа кодты көрсетсе, комиссия оның орнына тиімдірек жіктеуді таңдай алмайды. Түсіндіру тәртібі рұқсат етілгенде, ұсыныс нысанын өзгертпегенде және барлық қатысушыға тең жағдайда қолжетімді болғанда ғана қолданылады.

Түсіндіру сұрауы мерзім өткеннен кейін өтінімді қайта беруге айналмауы тиіс. Бұрын ұсынылған мәнді түсіндіру мен мәртебенің жоқ дәлелін кейін әкелу көбіне екі бөлек рәсімдік әрекет болады. Олардың шегі сатып алу тәсілі мен қолданыстағы қағида мәтініне байланысты, сондықтан комиссия сұрауға рұқсат беретін норманы көрсетіп, жауап ұсыныс мазмұнына әсер ете ала ма деген мәселені алдын ала шешеді. Ыңғайлы жеткізушіге ғана сұрау жіберу дауға әкеледі.

Өндіруші өтінім қаралып жатқанда Тізілімдегі тауар карточкасын түзетсе, комиссия тексеру кезінде қандай мәлімет болғанын және өзгерістің қашан шыққанын тіркейді. Жаңа жол кейінгі рәсімдер үшін маңызды болуы мүмкін, бірақ бұрын берілген өтінім мазмұнын үнсіз қайта жазбауы керек. Дерек алмасу техникалық себеппен кешіксе, портал ақауын мәртебенің болмауынан ажырату үшін жүйелік хабарламаны, тексеру уақытын және қайталама нәтижені сақтау қажет.

Жеткізуші бұл мәселелерді өтінім бергенге дейін шешкені дұрыс: жаңа үзіндіні жүктеп, БСН-ды, тауардың толық атауы мен кодтарды хабарландырумен салыстыру, қажетті жолдағы қуатты тексеру және жүктегеннен кейін файлдың ашылатынына көз жеткізу керек. Бұл құр рәсім үшін жасалмайды. Салыстыру ең қымбат қателерді мерзім аяқталғанға дейін табады, сол кезде құжатты қайта алып, ұсыныс жіктеуін заңды түрде түзетуге болады.

Өндірушінің Тізілімге енгізу үшін құжат тапсырғаны туралы мәлімдемесі Тізілімге енгізілгенін білдірмейді. «Қаралуда» мәртебесі, цифрлық верификациядан өткені туралы хат немесе көшпелі бағалау хаттамасы процестің кезеңін көрсетеді, бірақ қорытынды жазба мен үзіндіні алмастырмайды. Егер мәртебе қатысудың өзіне қажет болса, комиссия өндіруші оны жеткізу күніне дейін алады деген үмітпен өтінімді шартты түрде өткізе алмайды.

Үзіндіде бірнеше ұқсас жол болса, жеткізуші олардың мазмұнын өзгертпей, ұсынысын қажетті жолмен байланыстыруы керек. Комиссия ең жоғары көрсеткішті көрші позициядан алмай, сол жолдағы кодтардың толық жиынтығы мен қуатты салыстырады. Компьютердің жаңартылған конфигурациясы сол тауар санатында қалуы мүмкін, бірақ мұндай қорытынды жеткізушінің жарнамалық сипаттамасынан емес, тізілімдік мәлімет пен құжаттамадан шығуы тиіс.

Файлдың түпнұсқалығы мен оның қолданылу шегі бөлек тексеріледі. Дұрыс тіркеу нөмірі, электрондық қолтаңба немесе көзделген басқа деректеме құжатты жүйе жасағанын растайды. Тауар жолында сервер көрсетілсе, бұл деректемелер құжаттың ұсынылған ноутбукты қамтитынын дәлелдемейді. Комиссия алдымен түпнұсқалықты, одан кейін мазмұнды, соңында лотқа қолданылатынын анықтайды.

Қағида белгіленген нысандағы құжатты талап етсе, іздеу нәтижесінің скриншотын үзіндінің орнына қолданбаған дұрыс. Экранда БСН, толық код, қуат немесе енгізілген күн болмауы мүмкін. Скриншот өзекті мәртебені қосымша тексерудің ізі ретінде пайдалы, бірақ негізгі дәлел белгіленген форматтағы үзінді немесе портал алған мәлімет болып қалады. Материалдардан дереккөз, күн және тексерілген тауар жолы көрінуі керек.

Шешімнің уәжді бөлігінде комиссия фактіні, норманы және салдарды жазады. Мысалы: «Үзінді құжаттама тармағы бойынша міндетті; ұсынылған үзіндіде лоттағы БНАЖ коды бар тауар жоқ; құжат ұсынылған тауардың шығу тегін растамайды». Мұндай жазба «үзінді жарамсыз» деген жалпы қорытындыдан нақтырақ, әсіресе файлдың өзі түпнұсқа болып, мәселе тауар сәйкессіздігінде жатса.

Сәйкестік сертификаттары бөлек тексеріледі

СТ-КZ күшінің жойылуы техникалық реттеуді тоқтатқан жоқ. Дербес компьютерлер мен олардың құрамдастары ЕАЭО техникалық регламенттерінің, соның ішінде төмен вольтты жабдық қауіпсіздігі мен электромагниттік үйлесімділік талаптарының міндетті сәйкестігін бағалауға жатуы мүмкін. Құжаттардың нақты жиынтығы тауар мен оның кодына байланысты.

ҚТӨ тізілімінен үзінді міндетті болған кезде сәйкестік сертификатын немесе декларациясын алмастырмайды. Керісінше, сәйкестік сертификаты техникалық талаптардың орындалуын растайды, бірақ тауарға қазақстандық шығу тегін бермейді. Сатып алу саласындағы әңгімеде екеуінің де «сертификат» деп атала беруі талай қате бас тартуға себеп болды.

Сатып алу қағидалары рұқсат еткен мерзімнен бұрын немесе көзделгеннен артық сәйкестік құжатын талап етпеу керек. Құжаттама мен шарт солай құрылған болса, кейбір мәлімет жеткізу кезінде тексерілуі мүмкін. Комиссия өтінімді өткізу талаптарын шартты орындау талаптарынан ажыратуы тиіс.

Кепілдік, бағдарламалық жасақтамаға авторизация, лицензиялар, таңбалау, сериялық нөмірлер және қабылдау құжаттары да бөлек тексеріледі. Тізілім тіркелген тауардың шығу тегіне жауап береді. Ол тапсырыс берушіге операциялық жүйенің қажетті нұсқасын уәде етпейді және жеткізушінің нақты ауданда қызмет көрсететінін растамайды.

Тексеру хаттамасы шешімнің қалай шыққанын көрсетуі керек

Дұрыс жұмыс істейтін комиссия басқа маман ауызша түсіндірмесіз қорытындыны қайталай алатындай тексерілетін із қалдырады. Бір лотқа қысқа салыстыру карточкасы жеткілікті. Оны ішкі жұмыс парағына енгізіп, кейін елеулі алшақтықтарды хаттамаға көшіруге болады:

Лот: [номер и наименование]
Основание требования выписки: [акт, пункт документации]
Участник: [наименование, БИН]
Производитель: [наименование, БИН]
Выписка: [регистрационный номер, дата формирования]
Статус записи при проверке: [активна / сведений нет]
Товар в выписке: [наименование]
ЕНС ТРУ: [лот] = [выписка]
КП ВЭД: [заявка] = [выписка]
ТН ВЭД ЕАЭС: [заявка] = [выписка]
Количество лота: [единиц]
Мощность по строке выписки: [единиц в год]
Результат: [соответствует / не соответствует]
Мотив: [конкретное совпадение или расхождение]

Тексеру ретін тұрақты ұстаған дұрыс:

1. Лотқа үзінді қажет ететін норманы анықтау.
2. Қатысушыны, өндірушіні, БСН-ды және өкілдікке рұқсат барын салыстыру.
3. Тауар атауы мен қолданылатын барлық кодты сәйкестендіру.
4. Тізілімдегі белсенді жазбаны, қуат пен оқшаулау деңгейін қажетті көлемде тексеру.
5. Техникалық ерекшелік пен сәйкестік құжаттарын бөлек бағалау.

Хаттамаға құрамдастардың шығу тегі туралы болжам қоспаңыз. Егер үзінді тіркелген түпкілікті тауарды растаса, комиссия оған белгіленген шекте сүйенеді. Егер жол сәйкес келмесе, жеткізушінің «көбіне жергілікті құрастыру» туралы хаты олқылықты жаппайды.

Үш өтінім ұқсас көрінгенімен, шешімі бөлек болуы мүмкін

Бірінші өтінімге 2026 жылға дейін берілген жүйелік блоктардың СТ-КZ құжаты қосылған, бірақ үзінді ұсынылмаған. Егер құжаттама үзіндіні заңды түрде талап етсе, ескі сертификат оны алмастырмайды. Комиссия жалпылама «отандық шығу тегі жоқ» деп жазбай, нақты тармақ бойынша тиісті растаудың жоқ екенін көрсетеді.

Екінші өтінімге үстел компьютерлерін өндірушінің қолданыстағы үзіндісі тіркелген, бірақ ноутбуктер ұсынылған. БСН сәйкес, бренд бірдей, алайда тауар жолы мен кодтар бөлек. Мұндай құжат ұсынысты қамтымайды. Комиссиядан ноутбукты кез келген компьютердің бір түрі деп өздігінен тануды сұрау Тізілімді жүргізетін органның өкілеттігін оған берумен тең.

Үшінші өтінімде жүйелік блоктар ұсынылған және атау, кодтар, өндіруші мен қуат сәйкес келеді. Бұл жағдайда комиссия «сенімді болу үшін» қосымша СТ-КZ сұрамай, конфигурация сипаттамалары мен басқа құжаттарға көшеді. Ескі және жаңа құжатпен қосарлы растау шешімнің заңдылығын арттырмайды.

Техника таңдағанда тапсырыс берушіге нарықты зерттеу кезеңінде үзіндінің тауар жолын сұратқан пайдалы. GSE Қазақстанда L200 үстел компьютерлерін, M200 моноблоктарын және S200 серверлерін шығарады, бірақ комиссия сонда да тауардың нақты түрі мен кодтарына арналған өзекті үзіндіні тексеруі керек. Өндіруші мәртебесін модельдің танымалдығымен алмастыруға болмайды.

Құжаттарды техникалық ерекшелік жарияланғанға дейін салыстыру қажет. Лот коды бір тауарды, сипаттамалар екіншісін, ал күтілетін үзінді үшінші тауар жолын көрсетсе, комиссия өтінімдер қабылданғаннан кейін әділ түзете алмайтын дауға тап болады. 2026 жылы дұрыс сұрақ «жеткізушіде СТ-КZ бар ма?» емес, «дәл осы тауарды Тізілімнің қай қолданыстағы жазбасы растайды және ол осы сатып алуда қандай негізбен талап етіледі?» деп қойылады.