Компьютер сатып алғанда ISO 14001 талап ету керек пе?
Компьютер сатып алуда ISO 14001 тәуекелді қашан азайтатынын, сертификаттан нені тексеру және құжатқа не қосу керегін түсіндіреміз.

Компьютерлердің ірі партиясын сатып алғанда ISO 14001 сертификатын өндіруші немесе жеткізуші шартқа қатысты елеулі экологиялық тәуекелдерді басқара алатынын дәлелдейтін жағдайда талап еткен жөн. Сертификат нөмірі жазылған парақтың өзі компьютерлердің энергияны үнемдейтінін, құрамға қойылатын шектеулерге сай екенін немесе есептен шығарылған соң қайта өңдеуге қабылданатынын дәлелдемейді.
Сатып алу кезінде үш бөлек мәселені жиі араластырады: кәсіпорын қоршаған ортаға әсерін қалай басқарады, тауар қандай экологиялық сипаттамаларға сай және қаптама мен техника пайдаланылғаннан кейін не болады. ISO 14001 бірінші сұраққа жауап береді. Қалған екеуін сатып алушы техникалық ерекшелік пен шарт талаптары арқылы шешуі керек. Құжаттарда осы шекара анық көрсетілсе, талап жай ғана ресми рұқсат болудан қалады да, жеткізу тәуекелін іс жүзінде азайта бастайды.
ISO 14001 жүйені растайды, «жасыл» компьютерді емес
ISO 14001 сертификаты ұйымның мәлімделген аяда экологиялық менеджмент жүйесін енгізгенін растайды. Бұл жүйе қызметтің экологиялық аспектілерін, қолданылатын міндеттемелерді, мақсаттарды, жұмыс тәртібін, нәтижелерді бақылауды және жақсартуды қамтуы тиіс. Стандарт басқарылатын процесті талап етеді, бірақ компьютердің нақты моделіне экологиялық санат бермейді.
Осыдан сатып алу маманына арналған қатаң қағида шығады: сертификат тауарға қойылатын талаптарды алмастырмауы керек. Егер сатып алушыға энергия тұтыну, қауіпті заттарды шектеу, жөндеуге жарамдылық, қосалқы бөлшектердің қолжетімді мерзімі, қаптаманың құрамы немесе есептен шығарылған техниканы қабылдау маңызды болса, бұл өлшемдерді бөлек атап, растаушы құжаттарды талап ету қажет. ISO 14001 сертификатында әдетте жүйелік блоктың моделі де, қуат блогының көрсеткіші де, баспа тақшасының құрамы да жазылмайды.
Тендерлерде осы айырмашылықты жиі елемейді. Комиссия қолданыстағы сертификатты көріп, экологиялық бөлім толық орындалды деп шешеді. Кейін партия шамадан тыс қаптамамен келеді, жеткізуші қалдықтардың қайда жіберілетінін түсіндіре алмайды, ал сервис жөндеуге болатын жерде торапты тұтас ауыстырады. Сертификат шынайы болуы мүмкін. Сатып алу құжаттары оған орындай алмайтын міндет жүктеген.
ISO 14001 стандартын басқару тәртібінің дәлелі ретінде қараған пайдалы. Ол ұйымның өз әсерін анықтап, жауапты адамдарды тағайындағанын көрсетеді. Нақты жеткізілімнің экологиялық қасиеттерін тауар мен шартқа тікелей байланыстырылған басқа дәлелдер растауы тиіс.
ISO 14001 стандартын мәні жақын басқа дәлелдермен араластырмаңыз. ISO 9001 сапа менеджменті жүйесіне қатысты, ал ISO 45001 еңбек қауіпсіздігі мен қызметкерлердің денсаулығын қорғауды қамтиды. Сәйкестік декларациясы өз аясындағы өнімге қойылған талаптардың орындалуын растайды, ал экологиялық таңба тауарды нақты бағдарламаның қағидалары бойынша бағалайды. Бір құжат екіншісінің мағынасын қабылдамайды. Қатысушы сертификаттар топтамасын ұсынса, комиссия әрқайсысы қандай бөлек сұраққа жауап беретінін жазуы керек. Әйтпесе қалың папка сенімділік әсерін туғызады, бірақ компьютердің ешбір сипаттамасын қабылдауға негіз бермейді. Бұл бөлу сатып алу, экология, еңбек қауіпсіздігі және ІТ мамандары бірге жұмыс істегенде пайдалы: әркім өз тексеруінің шекарасын көреді және оны әріптесі орындап қойды деп ойламайды.
Партия көлемі сертификаттың мағынасын емес, салдарын өзгертеді
Ірі партия қабылданған шешімдердің экологиялық және операциялық салдарын күшейтеді, бірақ белгілі бір шектен кейін ISO 14001 автоматты түрде міндетті болатын шекара жасамайды. Жүз компьютер де, бес мың компьютер де өмірлік циклдің ұқсас кезеңдерінен өтеді. Екінші жағдайда қаптама, логистика, жөндеу және есептен шығару кезіндегі қателердің саны көбейеді.
Сатып алушы төрт жағдайды бағалауы керек. Біріншісі: жеткізілім өндірушіден тікелей келе ме, әлде делдал арқылы келе ме. Екіншісі: жинау, баптау, филиалдарға жеткізу, кепілдік жөндеу және кері әкету қарастырылған ба. Үшіншісі: ұйымның өз экологиялық мақсаттары немесе құрылтайшы, инвестор не реттеуші алдындағы міндеттемелері бар ма. Төртіншісі: ауыстырудан кейін ескі техника мен қаптаманың елеулі ағыны пайда бола ма.
Егер шарт қоймадағы стандартты құрылғыларды бір рет жеткізумен шектелсе, ал тауардың барлық сипаттамасы бөлек тексерілсе, делдалдың сертификаты аз пайда беруі мүмкін. Егер орындаушы компьютер өндірсе, оларды тапсырыс бойынша жинақтаса, бүкіл ел бойынша қызмет көрсетсе және пайдаланудан шыққан жабдықты қабылдаса, оның процестері қалдықтар мен ресурс тұтынуға тікелей әсер етеді. Мұндай жағдайда экологиялық менеджмент жүйесіне қойылатын талап орындырақ.
Шешімді шарт сомасына ғана байланыстырмаңыз. Аз ғана жұмыс станциясын қымбатқа сатып алу арзан кеңсе құрылғыларын жаппай ауыстыруға қарағанда аз қалдық шығаруы мүмкін. Материал көлемін, жеткізу географиясын, күтілетін жөндеу санын, қолдау мерзімін және ауыстырылатын парктің тағдырын қараңыз. Осылайша комиссия талап пен тәуекел арасындағы түсінікті байланысты көрсете алады.
Жоспарлау кезінде шартты «экологиялылықты» емес, нақты бірліктерді есептеңіз: партияға қанша құрылғы кіреді, қанша жеткізу нүктесі бар, кепілдік бойынша қандай тораптар жиі ауыстырылады және ескі парктен қанша техника босайды. Қораптар, тұғырықтар мен қорғаныш төсемдердің санын бөлек бағалаңыз. Мұндай дерекке күрделі әдіс керек емес, бірақ ол қатысушылардың уәдесін салыстыруға мүмкіндік береді. Жеткізуші көп рет қолданылатын көлік қаптамасын ұсынса, комиссия оны қайда жинап, қалай қайтаратынын көреді. Сатып алушы ескі техниканы кері әкеткісі келсе, қатысушылар тиеу, тасымалдау және жинақтауыштарды өңдеу құнын бірдей есептей алады. Бастапқы көлемсіз экологиялық талап бағаны өсіретін немесе қосымша келісімде қайта шығатын белгісіз шығынға айналады.
Сертификат тізбектегі дұрыс қатысушыға тиесілі болуы керек
Талап тиісті процестерді басқаратын ұйымға қатысты болса ғана мәні бар. Дистрибьютордың көтерме саудаға алған сертификаты зауыттағы экологиялық басқаруды растамайды. Өндірушінің басқа өнім санатына арналған сертификаты компьютер жинауды қамтымайды. Сервис компаниясының құжаты өндірісте қаптаманың қалай таңдалатыны туралы ештеңе айтпайды.
Сатып алу құжатында кімнің сертификаты қабылданатынын тікелей көрсету қажет: сатып алуға қатысушының, ұсынылатын жабдық өндірушісінің немесе екеуінің де сертификаты ма. Таңдау жұмыстың қалай бөлінгеніне байланысты. Егер жеткізуші дайын құрылғыларды тек импорттаса, өндірушіні тексеріп, жеткізушінің жеткізу, қаптама және кері әкету міндеттерін бөлек бекіткен дұрыс. Егер қатысушы компьютерлерді өзі жинап, қызмет көрсетсе, оның сертификаттау аясы өндіріс пен соған қатысты қызметтерді қамтуы тиіс.
Сертификаттау аясын сөзбе-сөз оқу керек. «Есептеу техникасын сату» деген тұжырым «компьютер жабдығын жобалау, өндіру және сервистік қызмет көрсету» дегеннен тар. Алаңдардың мекенжайы да маңызды. Бас кеңсенің сертификаты шартты орындайтын зауытқа немесе сервис орталығына әрдайым тарала бермейді.
Егер сертификаттау органы алаңдар тізімі бар қосымшаны бөлек берсе, оны сұратыңыз. Бірлескен өтінімде немесе консорциумда экология тұрғысынан елеулі операцияларды қай тарап атқаратынын анықтау керек. Әйтпесе қатысушы рөлі аз серіктестің сертификатын тіркеп, сүзгіден ресми түрде өтіп кетеді.
Бас компанияның сертификатын бірден қабылдамаңыз. Еншілес ұйым мен қажет алаңның жүйе аясына кіретінін көрсетуді сұраңыз. Топтың фирмалық бланкідегі атауы бұл байланысты алмастырмайды.
Аутсорсингке берілген процестерді де ескеріңіз. Ұйым тасымалдау, жөндеу немесе қалдықтармен жұмыс істеуді мердігерге тапсыра алады, бірақ осыған байланысты тәуекел сатып алу шеңберінен шықпайды. Мәлімделген жүйе мұндай мердігерлерді таңдау мен бақылауды қамти ма, соны тексеріңіз. Шартта жұмыс басталғанға дейін орындаушыларды атауды және оларды ауыстыруды келісуді талап етіңіз. Қосалқы мердігердің сертификаты тізбектің өзіне тиесілі бөлігінде ғана пайдалы. Ол негізгі жеткізушіні нәтиже мен құжаттарға жауапкершіліктен босатпайды. Ұйымның атауы, рұқсат құжаттары және нақты тапсыру дәлелі жоқ «мамандандырылған ұйымға береміз» деген тұжырым ерекше қауіпті. Қабылдау кезінде комиссия сатып алушы алаңынан материалдың немесе жабдықтың соңғы алушысына дейінгі үздіксіз тізбекті көруі тиіс.
Сертификатты тексеру жеткізілімнен кейінгі даудан аз уақыт алады
Комиссия таныс логотиптің барын емес, сертификаттың мазмұнын тексеруі тиіс. Жалған, мерзімі өткен және қолдануға келмейтін құжаттар сертификаттау аясының сатып алу нысанына сай келмеуінен сирек кездеседі, бірақ олардың бәрі бірдей тәсілмен тексеріледі.
Әр сертификат үшін қысқа тексеру карточкасын толтырыңыз:
- ұйымның заңды атауы мен сәйкестендіру деректері өтінімге сай;
- стандарт ISO 14001 деп көрсетілген және сертификат нұсқасы тексеру күні жарамды;
- аясы шартқа әсер ететін өндірісті, жеткізуді немесе сервисті қамтиды;
- қажетті өндірістік алаң сертификатта немесе оның қосымшасында бар;
- сертификаттау органы мен құжат мәртебесі қолжетімді тізілімнен немесе органның жазбаша жауабынан расталады.
Тізілім жазбасының көшірмесін, тексеру күнін және тексерушінің аты-жөнін сатып алу материалдарында сақтаңыз. Тізілім өзгеруі мүмкін, ал бірнеше айдан кейін комиссияға шешімін түсіндіруге тура келеді. Ашық тізілім болмаса, қатысушыдан сертификаттау органының хатын немесе тексеруге болатын басқа растауды сұраңыз. Қатысушының өзі жіберген, дереккөз мекенжайы мен күні жоқ скриншот тікелей тексеруден әлсіз.
Сертификаттау циклі мен бақылау аудиттеріне назар аударыңыз. Аяқталу күні толық жағдайды көрсетпейді: құжаттың қолданылуы тоқтатыла тұруы мүмкін. Өтінім берілгеннен кейін көп ұзамай мерзімі бітетін сертификатты да бірден жарамсыз деуге болмайды. Шартта жеткізушіні орындау кезеңінде сертификаттауды сақтауға және оның тоқтатылғаны, аясы тарылғаны немесе кері қайтарылғаны туралы сатып алушыға хабарлауға міндеттеуге болады.
Комиссиядан бір сертификат арқылы кәсіпорынның бүкіл экологиялық бағдарламасын бағалауды сұрамаңыз. Біліктілік рұқсаты үшін түпнұсқалығын, қолданылу аясын және жарамдылық мерзімін тексеру жеткілікті. Жеткізілімге қатысты егжей-тегжейлі міндеттемелер шартта жазылуы керек, сонда оларды қабылдап, бақылауға болады.
Сертификаттау органын аккредиттеу мен жеткізушіні сертификаттау да екі бөлек сұраққа жауап береді. Аккредиттеу органның белгілі бір жұмысты орындауға құзыретті екенін көрсетеді, ал сертификат нақты ұйымды бағалау нәтижесін хабарлайды. Мұндай мәлімет ресми ұлттық дереккөзде қолжетімді болса, аккредиттеу аясы қажетті стандартты қамтитынын тексеріңіз. Таныс белгіні жеткілікті дәлел деп санамаңыз: логотипті көшіруге болады, ал аясы мен мәртебесі өзгереді. Сертификат шетелде берілсе, комиссияға қандай дерек пен аударма керегін, органды кім тексеретінін және аккредиттеудің халықаралық танылуы қалай ескерілетінін алдын ала анықтаңыз. Бұл қағида жергілікті және шетелдік қатысушыларға бірдей қолданылуы керек, әйтпесе тексеру таңдап сенбеуге айналады.
Ресми рұқсат бәсекені оңай шектейді
Сатып алушы ISO 14001 талабын сатып алу нысанымен байланыстыра алмаса немесе растаудың бір ғана тәсілін қабылдаса, талап даулы болады. Мұндай сүзгі лайықты тауары мен жұмыс істейтін экологиялық рәсімдері бар жеткізушіні шеттетуі мүмкін. Бұл әсіресе жеткізуші жабдықты өндірмесе және зауытты басқармаса анық байқалады.
Құжаттарды жарияламас бұрын ішкі негіздемені бір абзацпен жазыңыз. Шарттағы қандай операциялар экологиялық тәуекел тудыратынын, оларды кім басқаратынын және экологиялық менеджмент жүйесі ақау ықтималдығын неге азайтатынын көрсетіңіз. Мысалы, жеткізуші үлкен партияны өз алаңында жинақтайды, қаптама материалдарын пайдаланады, жабдықты өңірлерге жеткізеді, жөндейді және ауыстырылған тораптарды әкетеді. Бұл жағдайда сертификат аясы шартты орындаумен тікелей байланысты.
Егер мұндай байланысты жалпылама сөзсіз тұжырымдау мүмкін болмаса, өлшенетін жеткізу талаптарына басымдық беріңіз. Бір рет қолданылатын қаптаманың көлемін шектеңіз, материалдарды таңбалауды, тауар құрамы туралы құжаттарды, жөндеу мүмкіндігін және қалдықтардың заңды бағытын талап етіңіз. Бұл талаптарды тексеруге болады және олар сертификаты бар ұйымдардың тар шеңберіне кіруге байланысты емес.
Сатып алу қағидалары рұқсат етсе, балама дәлелді қабылдайтын тұжырым негізсіз шектеу тәуекелін азайтады. Бірақ «балама» сөзін түсіндірмей қалдыруға болмайды. Балама қандай бөліктерді растауға тиіс екенін тізіңіз: бекітілген экологиялық саясат, маңызды аспектілер тізілімі, қолданылатын рәсімдер, жауапкершілік, ішкі тексерулер және түзету әрекеттері. Комиссияға бағалау тәртібі де қажет, әйтпесе дау өтінімдерді қарау кезеңіне ғана ауысады.
ISO 14001 стандартын біліктілік талабы немесе бағалау өлшемі ретінде пайдалануға болады. Екінші нұсқа көбіне дәлірек: сертификаты жоқ қатысушы шеттетілмейді, ал жетілген жүйе алдын ала жарияланған балл алады. Үлгіні таңдау сатып алу қағидаларына және экологиялық басқарудың шарт нәтижесіне қаншалықты әсер ететініне байланысты.
Тендер жарияланғанға дейін талаптарды бір қатысушыға бейімдемей, нарықты тексерген пайдалы. Ықтимал жеткізушілерден олардың тізбегінде кім сертификатталғанын, сертификатта қандай аялар жиі көрсетілетінін, кері әкетуді орындай ала ма және одан кейін қандай құжат беретінін сұраңыз. Бәріне бірдей сұрақ қойып, жарнамалық жауапты дәлел деп қабылдамаңыз. Мұндай кеңес орынды естілгенімен, нарық құрылымына сай келмейтін талапты анықтайды. Мысалы, қатысушылардың көбі дистрибьютор болса, қатысушының өзінен өндіріске арналған сертификатты міндетті түрде талап ету еш пайдасыз бәрін шеттетеді. Кеңес комиссияның орнына шешім қабылдамайды, бірақ мөлшерлес талап таңдауға және қабылданатын дәлелдерді алдын ала сипаттауға көмектеседі.
Қалдықтарды жеткізушінің нақты әрекеттерімен байланыстыру керек
ISO 14001 ұйымнан маңызды экологиялық аспектілерді басқаруды талап етеді, бірақ сертификат сатып алушыға ескі компьютерлерді тегін әкетуге уәде бермейді. Мұндай қызмет шартта орындаушы, көлем, мерзім, құжаттар және тапсыру орны көрсетілгенде ғана пайда болады.
Ағындарды бөліңіз. Жаңа партиядан картон, пленка, көбікті материалдар, тұғырықтар және тасымалдау кезінде зақымдалған бөлшектер қалады. Пайдалану барысында ауыстырылған қуат блоктары, жинақтауыштар, тақшалар, желдеткіштер мен кабельдер шығады. Паркті жаппай жаңарту ескі жүйелік блоктарды, мониторларды және дерек сақтау құрылғыларын қосады. Әр ағынның есепке алу, ақпаратты қорғау, уақытша сақтау, тасымалдау және осындай материалдармен жұмыс істеуге құқылы ұйымға беру талаптары бөлек.
Жинақтауыштарға ерекше назар қажет. Экологиялық бағытты ақпараттық қауіпсіздіктен бөлек жоспарлауға болмайды. Жөндеу, қайта пайдалану немесе қайта өңдеу алдында сатып алушы деректерді кім өшіретінін, қандай әдіспен өшіретінін, сериялық нөмір қайда тіркелетінін және актіге кім қол қоятынын анықтауы керек. Деректермен жұмыс тәртібі жоқ «техниканы кәдеге жарату» уәдесі бұрынғы тәуекелді жаппай, жаңасын тудырады.
Қаптама бойынша қабылдау нәтижесін белгілеңіз: жеткізуші жабдық орнатылғаннан кейін көлік қаптамасын әкетеді, материал түрлері бойынша сұрыптайды және келісілген мерзімде растаушы құжаттарды береді. Ақаулы тораптар үшін жөндеуге қашан рұқсат етілетінін, өндірушіге қашан қайтарылатынын және қалдыққа қашан жіберілетінін анықтаңыз. Жұмыс істейтін бөлшектерді жоюды талап етпеңіз. Қауіпсіз тазалаудан кейін қайта пайдалану көбіне орындырақ.
Шығынды кім көтеретінін тексеріңіз. Құжатта бұл туралы ештеңе айтылмаса, қатысушылар бағаға әртүрлі болжам қосады да, өтінімдерді салыстыру мәнін жоғалтады. Алаңдарды, ескі техниканың шамаланған көлемін, тиеу талаптарын және акт нысанын көрсетіңіз. Осыдан кейін жеткізушінің сертификаты процесті орындау қабілетінің қосымша дәлелі болады, ал процестің өзін шарт белгілейді.
Әр ағын бойынша меншік құқығы мен жауапкершіліктің ауысатын сәтін алдын ала анықтаңыз. Ескі техника сатып алушының мүлкі болып тұрған кезде жеткізуші оны қарапайым сынық ретінде пайдалана алмайды. Тапсырғаннан кейін акт, бірліктер тізімі және алушының әрі қарайғы операцияларды орындау құқығын растайтын негіз қажет. Жинақтауышы бар жабдықта актіні деректерді өшіру жазбасымен байланыстырыңыз, әйтпесе екі есеп жүйесіндегі сериялық нөмірлер оңай ажырап кетеді. Қалдықтарды жіктеу, тасымалдау және тапсыру жөніндегі жергілікті талаптарды заңгермен немесе жауапты экологпен бірге тексеріңіз. ISO 14001 бұл нормаларды алмастырмайды және компанияға кез келген қалдықты қабылдау құқығын автоматты түрде бермейді. Сертификат басқару жүйесін көрсетеді, ал рұқсаттар мен шарттар нақты әрекетке құқықты растайды.
Тауардың экологиялық қасиеттеріне бөлек дәлел қажет
Компьютер сипаттамаларын жеткізушінің ISO 14001 сертификаты бойынша емес, нақты модельдер мен бөлшектердің құжаттары бойынша тексереді. Сатып алушы өз жұмысына қатысты және комиссия қабылдау кезінде зертханасыз тексере алатын өлшемдерді таңдауы керек.
Кеңсе паркі үшін жұмыс және күту режимдеріндегі энергия тұтыну, қуат блогының тиімділігі, жинақтауыш пен жадты ауыстыру мүмкіндігі, сервистік қолдау мерзімі, қаптаманың құрамы мен таңбалануы пайдалы талаптарға жатады. Қауіпті заттарға шектеу қолданылса, нормативтік құжат пен декларацияның рұқсат етілетін түрін атаңыз. «Экологиялық қауіпсіз компьютер» деп қана жазбаңыз: бұл сөздің қабылдау өлшемі жоқ.
Тендерді жарияламас бұрын дәлелдер кестесін жасаңыз:
| Нені тексереміз | Лайықты дәлел | Қашан тексереміз |
|---|---|---|
| Экологиялық менеджмент жүйесі | Сертификат және сертификаттау аясы | Өтінімді қарау |
| Модельдің энергия тұтынуы | Техникалық паспорт немесе сынақ хаттамасы | Өтінім және қабылдау |
| Қаптама құрамы мен таңбалануы | Өндірушінің ерекшелігі | Жөнелтуге дейін |
| Жөндеу және қосалқы бөлшектер | Сервис талаптары және ауыстырылатын тораптар тізімі | Өтінім және орындау |
| Қаптама мен техниканы әкету | Шарттық міндеттеме және тапсыру актілері | Жеткізілгеннен кейін |
Мұндай матрица олқылықтарды бірден көрсетеді. Егер бір дәлелді әр жолға қоюға тырысса, талаптар үстірт жазылған. Матрица бір құжатты әртүрлі атаумен бірнеше рет сұратпауға да көмектеседі.
Шетелдік экологиялық таңбаны нарығыңызда қолжетімділігін және таңдалған санатқа қолданылуын тексермей көшірмеңіз. Балама техникалық көрсеткіштер кейде бәсекені кеңейтіп, сол бақылауға болатын нәтижені береді. Сатып алушыға өтінімдегі белгілер жинағы емес, тексерілетін нәтиже қажет.
Ұсыныстарды бірдей пайдалану кезеңі бойынша салыстырыңыз. Құрылғының төмен бағасы жоғары энергия тұтынумен, қысқа қолдаумен немесе оңай ақау кезінде тұтас модульді ауыстырумен қатар жүруі мүмкін. Бірақ комиссияда тексерілетін бастапқы дерек пен бірыңғай формула болмаса, өмірлік цикл құнын есептеуді жарияламаңыз. Пайдалану режимін, өлшенген энергия көрсеткіштерін, кепілдік шарттарын, қалыпты ауыстырулар бағасын және бөлшектердің қолжетімді мерзімін сұратыңыз. Қандай мәндерді қатысушы құжатпен растайтынын және қандай бастапқы шартты сатып алушы бәріне бірдей қоятынын бекітіңіз. ISO 14001 процесті басқаруға сенімді арттыруы мүмкін, бірақ есепке сандар бермейді. Баға мен экологиялық әсер туралы шешім нақты модельдердің салыстырмалы дерегіне сүйенуі тиіс.
Шарт сертификатты басқарылатын тәуекелге айналдырады
Жеңімпаз анықталғаннан кейін сертификат сатып алу комиссиясының мұрағатында жоғалып кетпеуі керек. Шартқа мәлімделген жүйеге сай және жеткізілімге қатысты міндеттерді енгізіңіз: сертификаттың қолданылуын сақтау, мәртебесінің өзгергені туралы хабарлау, келісілген қаптама жоспарын орындау, ауыстырылған тораптарды есепке алу және қалдықтарды тапсыру актілерін беру.
Әр міндеттің мерзімі мен салдары болуы керек. «Жеткізуші экологиялық талаптарды сақтайды» деген тұжырымның пайдасы шамалы. Жеткізуші жабдық орнатылғаннан кейін келісілген жұмыс күні ішінде көрсетілген алаңдардан қаптаманы әкетіп, материал түрлері бойынша салмағы немесе саны жазылған актіні бергені дұрыс. Нақты санды сатып алушы логистиканы тексергеннен кейін қояды, басқа тендерден көшірмейді.
Үлкен партияны қабылдағанда модельдерді, сериялық нөмірлерді, жиынтықты және қаптаманы іріктеп тексеріңіз. Егер статистикалық іріктеу мен құжаттар жеткілікті сенім берсе, экологиялық тармақ үшін әр қорапты ашудың қажеті жоқ. Бірақ сәйкессіздік табылса, тексеруді кеңейту құқығын бекітіңіз. Мұндай тетік жеткізілімді қабылдамау туралы жалпы ескертуден жақсы тәртіп орнатады.
Сервис кезеңінде ауыстырылған бөлшектер қозғалысының журналын талап етіңіз. Онда күн, алаң, торап түрі, деректерді қорғау үшін қажет жерде сериялық нөмір, жөндеу немесе есептен шығару туралы шешім және тапсыру актісінің деректемелері болса жеткілікті. Сатып алушы тексерілетін тізбек алады, ал жеткізуші есепті кейін еркін түрде құрастыра алмайды.
Жауапкершілік шарасы бұзушылыққа сай болуы тиіс. Кешіктірілген акт, әкетілмеген қаптама және қалдықты жарамсыз мердігерге беру әртүрлі салдар туғызады. Құжаттағы қатені түзетуге мерзім беріп, заңсыз немесе қауіпті әрекетке қатаң шара белгілеңіз. Кез келген кемшілікке бірдей ең жоғары жаза қолданудан гөрі мұндай талапты қорғау оңай.
Шарт жасалғаннан кейінгі өзгерістерді басқаруды қарастырыңыз. Үлкен партияда өндіруші бөлшекті, қаптама материалын, сервис мердігерін немесе жинау алаңын ауыстыруы мүмкін. Кез келген ауыстыру нәтижені нашарлатпайды, бірақ сатып алушыға хабарлау шегі мен келісуге арналған дәлелдер тізімі қажет. Энергия тұтынуға, құрамға, жөндеуге, сертификат аясына немесе қалдық бағытына әсер ететін өзгерістер туралы алдын ала хабарлауды талап етіңіз. Жаңа конфигурацияны серияның жарнамалық атауымен емес, қабылданған ерекшелікпен салыстырыңыз. Шағын балама ауыстыруға құжаттық тексеру жеткілікті, ал елеулі өзгеріске үлгі немесе қайта сынақ қажет болуы мүмкін. Осылайша сертификат өтінім берілген күндегі жеткізуші жағдайының суреті болып қалмай, тұрақты бақылаудың бөлігі болады.
Талап қашан орынды және одан қашан бас тартқан дұрыс
Қатысушы немесе өндіруші өндірісті, қаптаманы, сервисті не кері логистиканы шынымен басқарса және шарт ауқымы ақаудың салдарын елеулі етсе, ISO 14001 талабы жақсы негізделген. Жеткізуші дайын қораптарды сатса, тауардың экологиялық өлшемдері басқа жерде толық көрсетілсе және қабылдаудан кейін оның рөлі болмаса, талаптың пайдасы азаяды.
Құжаттарды бекітпес бұрын қысқа тексеру өткізіңіз. Бақылағыңыз келетін процесті атаңыз. Оны басқаратын ұйымды атаңыз. Сол процесті сертификат аясынан табыңыз. Содан кейін нәтиженің шарттық дәлелін жазыңыз. Тізбек кез келген қадамда үзілсе, сертификат тәуекелді басқару құралы емес, белгі ретінде қолданылып тұр.
Отандық өндірушіден сатып алғанда тексеру оңайырақ болуы мүмкін, өйткені сатып алушы өндірістік алаңды, сертификаттау аясын және сервис желісін бір тізбектен көреді. Мысалы, GSE.kz отандық өндіруші мәртебесі және ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 сертификаттары бар екенін көрсетеді. Нақты сатып алуда комиссия құжаттардың аясы мен қолданысын бәрібір тексеріп, тауар мен қалдықтармен жұмыс тәртібін бөлек сипаттауы тиіс.
ISO 14001 сертификатын барлық тексеруден босататын құжатқа айналдырмаңыз. Жақсы сатып алу құжаттары қолданылатын біліктілік талабынан, нақты жабдық сипаттамаларынан және орындалатын шарт талаптарынан құралады. Сертификат бірінші бөлікті тексеруге көмектессе, оны талап етіңіз. Ол өтінімді тек безендірсе, сүзгіні алып тастап, күшті актімен тексеруге болатын талаптарға жұмсаңыз.
FAQ
Компьютер жеткізушісінде ISO 14001 міндетті ме?
Компьютердің кез келген жеткізіліміне ортақ міндет жоқ. Сатып алушы қолданылатын сатып алу қағидаларын тексеріп, сертификаттың нақты шарттағы өндіріске, қаптамаға, сервиске немесе қалдықтармен жұмысқа қатысын негіздеуі керек.
ISO 14001 компьютердің экологияға қауіпсіз екенін дәлелдей ме?
Жоқ. Сертификат ұйымның экологиялық менеджмент жүйесіне қатысты, ал модель сипаттамаларын техникалық паспорт, декларациялар, сынақ хаттамалары және тауарға қатысты басқа құжаттар растайды.
Сертификатты жеткізушіден бе, өндірушіден бе талап ету керек?
Құжатты экология тұрғысынан маңызды процесті басқаратын ұйымнан талап етіңіз. Өндіріс үшін бұл әдетте өндіруші, ал қаптама, жеткізу, сервис және кері әкетуді жеткізуші басқаруы мүмкін.
ISO 14001 болмағаны үшін өтінімді қабылдамауға бола ма?
Бұл сатып алу қағидаларына және талаптың шарт нысанымен қаншалықты байланысты екеніне тәуелді. Жазбаша негіздеме мен түсінікті бағалау тәртібі болмаса, бас тарту дау мен бәсекені шектеу тәуекелін арттырады.
ISO 14001 сертификатының түпнұсқалығын қалай тексеруге болады?
Заңды тұлғаны, қолданылу мерзімін, аясын, алаңдарды және сертификаттау органын салыстырыңыз. Мәртебесін қолжетімді тізілімнен немесе органның тексерілетін хатынан растаңыз, содан кейін тексеру күні мен нәтижесін сақтаңыз.
ISO 14001 стандартының баламасын қабылдау керек пе?
Сатып алу қағидалары балама дәлелге рұқсат етсе, оның мазмұны мен бағалау тәртібін алдын ала сипаттаңыз. «Балама» деген бір сөз жеткіліксіз: комиссия қатысушы қандай рәсімдерді, жауапкершілікті және тексерулерді растағанын түсінуі керек.
Сертификат ескі техниканы әкетуді қамти ма?
Жоқ, сертификаттың өзі мұндай міндет жүктемейді. Шартта көлемді, алаңдарды, мерзімді, деректерді қорғау тәртібін, жауапты тарапты және техниканы тапсыру құжаттарын көрсету керек.
Компьютерлердің өзіне қандай экологиялық талап қосу керек?
Энергия тұтыну, қуат блогының тиімділігі, жөндеуге жарамдылық, қосалқы бөлшектердің қолжетімділігі, қаптама құрамы және заттарға қолданылатын шектеулер сияқты тексерілетін өлшемдерді таңдаңыз. Әр өлшем үшін дәлел мен тексеру кезеңін алдын ала белгілеңіз.
Сертификат мерзімі шарт кезінде аяқталса не істеу керек?
Сертификаттауды сақтау және мәртебе өзгерісі туралы хабарлау міндетін бекітіңіз. Жеткізуші растаудан уақтылы өтіп, құжат күшінде қалса, мерзімнің жақындауы өздігінен бұзушылық саналмайды.
Топтың бас компаниясының сертификаты жеткілікті ме?
Әрдайым емес. Сертификат шартты орындайтын заңды тұлға мен алаңды қамтуы тиіс. Ортақ бренд немесе меншік байланысы мұны дәлелдемейді.